Made in China

Verjaardagen

22 januari 2012, 10:28 (China 17:28)

Vorige week was ik jarig, morgen word ik 37, en over twee weken ben ik weer jarig.

Om met dat laatste te beginnen: 8 februari is mijn verjaardag volgens de Westerse kalender. De Westerse kalender is een zonnekalender, waarbij de positie van de aarde ten opzichte van de zon bepalend is. De verjaardag van vorige week was volgens de Chinese kalender, die is gebaseerd op de cyclus van de maan. Volgens de Chinese kalender begint een nieuwe maand bij nieuwe maan. Een Chinees jaar duurt ook twaalf maanden, maar omdat twaalf maanmaanden korter duren dan één zonnejaar, wordt eens per ongeveer drie jaar een schrikkelmaand ingevoegd.

Terug naar 8 februari 1977: mijn geboortedag. Volgens de Chinese kalender was dit de 21e dag van de twaalfde maand. Op 14 januari jongstleden was dit weer het geval. Mijn Chinese verjaardag dus. Maar een jaar ouder werd ik niet, want Chinezen tellen anders.

Het cijfer 0 werd ongeveer 1400 jaar geleden ‘uitgevonden’ door de Indiërs. Het idee werd overgenomen door de Arabieren en Perzen, maar niet door de Chinezen. Zij bleven het cijfer 1 als beginpunt hanteren. Daarom heeft een baby bij geboorte de leeftijd 1. De leeftijd gaat vervolgens niet met 1 omhoog op verjaardagen, maar op Chinees Nieuwjaar.

Het Chinese jaar begint bij de tweede nieuwe maan na de zonnewende in december (de kortste dag). Chinees Nieuwjaar valt daarom altijd tussen 21 januari en 20 februari. Dit jaar is dat morgen al, maar in 1977 pas dit pas op 18 februari. En zo kon het gebeuren dat ik tien dagen na mijn geboorte al 2 werd.

Morgen dus 37. Gelukkig over twee weken weer 35.

Het wordt Nanjing

21 december 2011, 16:56 (China 23:56)

Vorige week ben ik me gaan verdiepen in universiteiten en huisvesting voor mijn halfjaar studie Chinees, en heb nu besloten niet naar Beijing, maar naar Nanjing te gaan.

In Beijing ligt de universiteit buiten het centrum, tussen de vierde en vijfde ringweg. Op het terrein van de universiteit is studentenhuisvesting, maar naar het schijnt is het aantal éénpersoonskamers beperkt en zijn deze lastig te bemachtigen. Een tweepersoonskamer van 25 m2 delen zie ik niet zitten. Vlakbij de campus zijn ook appartementen te huur, maar deze zijn vrij duur vanwege de ligging, de doelgroep (buitenlandse studenten) en de relatief korte huurperiode.

De universiteit in Nanjing ligt midden in het centrum en is dus beter gesitueerd. Bovendien is nabijgeleden woonruimte er goedkoper, net zoals levensonderhoud in het algemeen.

Qi is voor zijn werk regelmatig in Nanjing, alsook in het nabijgelegen Shanghai.

Chinees studeren in Beijing

12 december 2011, 12:12 (China 19:12)

Vanaf september ga ik een halfjaar Chinees studeren in Beijing!

De afgelopen jaren heb ik meerdere taalcursussen gevolgd, en natuurlijk heb ik het een en ander opgepikt van Qi en Chinese vrienden. Maar het schiet niet op! Daarom wil ik een intensieve cursus gaan volgen, met dagelijks drie à vier uur les, in Beijing. Want waar leer je een taal beter dan daar waar zij gesproken wordt?!

Qi zal voor zijn werk regelmatig in Beijing zijn. We hoeven elkaar dus niet een halfjaar te missen. Het plan broeide al jaren, maar zo lang van Qi gescheiden zijn weerhield me. Met Qi’s nieuwe baan is dit het uitgelezen moment om te gaan. Mijn eigen werk is goed te combineren met de studie. En ik heb al vaker voor langere tijd vanuit China gewerkt.

Update: Het wordt Nanjing.

Veiligheidsonderzoek

30 november 2011, 17:13 (China 0:13 +1)

Ruim een halfjaar geleden had Qi een sollicitatie lopen op Schiphol. Omdat het een baan achter de paspoortcontrole betrof, heeft zijn beoogd werkgever destijds een veiligheidsonderzoek aangevraagd bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Qi vond ondertussen een andere baan, maar het bedrijf op Schiphol heeft blijkbaar verzuimd dit aan de AIVD te melden. Want vandaag kwam er een brief van de AIVD, waarin ze schrijft dat ze het voornemen heeft de ‘Verklaring van geen bezwaar’ te weigeren. Reden? Qi woont korter dan vijf jaar in Nederland. Dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft maakt daarin geen verschil.

Voor de baan die Qi nu heeft, in Duitsland, was een soortgelijk veiligheidsonderzoek nodig. De hiervoor benodigde documenten kon hij per e-mail naar de Duitse veiligheidsdienst sturen. Binnen vijf minuten kreeg hij een positief besluit retour. Hij heeft nog nooit in Duitsland gewoond.

Inshallah

11 september 2011, 7:35 (China 13:35)

Ronald in een vliegtuig vol Egyptenaren naar China. Eigenlijk was wel te voorspellen dat dit een verhaal zou opleveren.

Ik vloog deze keer van Amsterdam via Caïro naar Guangzhou, met Egyptair. De eerste vlucht had een uur vertraging, maar in Caïro zou ik tweeënhalf uur hebben om over te stappen, dus dat was geen probleem. Het instappen van de tweede vlucht begon op tijd, en ik was als een van de eersten aan boord. Na een kwartier vielen echter alle lichten uit en werd het instappen stopgezet. Maar een half uur later sprong het licht weer aan en stapten de laatste passagiers in. Het was inmiddels middernacht, een half uur na de geplande vertrektijd.

Rond 1 uur —we stonden nog steeds aan de gate— deed de piloot een mededeling, eerst in het Arabisch, daarna in het Engels. Het Engelse deel was niet te verstaan omdat de overige passagiers (bijna uitsluitend Egyptische mannen) duidelijk niet blij waren met hetgeen was gezegd. Een deel stond op en verliet het vliegtuig. Na een tijdje besloot ik hun voorbeeld maar te volgen. Onderweg vroeg ik een steward wat er aan de hand was. Hij vertelde dat er een technisch defect was, en dat we waarschijnlijk met een ander toestel zouden vliegen. De piloot zou over tien minuten opnieuw een mededeling doen. Tegen die tijd had iedereen het vliegtuig al verlaten.

Democratisch als de Egyptenaren inmiddels zijn was al snel besloten van de wachtruimte een rookruimte te maken. Naarmate de tijd verstreek werden de heren zichtbaar en hoorbaar bozer, en ruzieden met het schaars aanwezige grondpersoneel. Er waren ook twee beveiligers, maar die keken vooral naar de monitor van hun röntgenapparaat, ondanks dat er niets meer door de scanner ging.

Rond 3 uur wist ik nog niet veel meer dan in welke richting Mekka lag. Even later werd omgeroepen dat het vliegtuig alsnog om 4 uur zou vertrekken. Het werd iets rustiger, tot er na half 5 nog steeds geen teken van vertrek was. Bij de balie werd steeds luider geschreeuwd. Een andere passagier die zowel Arabisch als Engels sprak vertelde me dat we waarschijnlijk ondergebracht zouden worden in een hotel.

Rond 5 uur riep iemand van het grondpersoneel: “Transfer, transfer,” daarmee doelend op de niet-Egyptische passagiers. We volgden de man, de schreeuwende Egyptenaren achterlatend bij de gate. Het hotel lag achter de paspoortcontrole, en er zouden eerst transfervisa voor ons geregeld moeten worden. We moesten ons paspoort inleveren en wachten. Na een uur kwam een man in uniform terug met de stapel paspoorten, en gebood ons hem te volgen naar de paspoortcontrole. Daar werd ieders naam één voor één afgeroepen en mochten we Egypte in. Ons paspoort kregen we echter niet terug, en ook de begeleiding hield hier op. De man in uniform gebaarde dat we naar buiten moesten en liet ons verder aan ons lot over. Eén van de passagiers leek te weten waar we heen moesten. De rest volgde.

Daar liep ik dan, zonder paspoort, met alleen mijn handbagage, in Caïro. Geen fijn gevoel, kan ik zeggen.

Buiten de terminal stond een bus, waarin we werden herenigd met een deel van de Egyptenaren. Na een korte rit kwamen we aan bij het hotel, waar de rest van de Egyptenaren stond te duwen voor én achter de receptiebalie. Het was inmiddels half 7. Er bleek één hotelmedewerker te zijn die de meer dan 250 passagiers aan een kamer moest helpen. Egyptair had geen passagierslijst doorgestuurd, en na enige tijd kwam ik er achter dat ik mijn naam ergens moest opschrijven als ik ooit een kamer wilde krijgen. Er waren echter onvoldoende kamers beschikbaar, en men moest wachten tot overige gasten uitcheckten en kamers waren schoongemaakt.

Rond achten wist ik een kamer te bemachtigen, en krap twee uur slaap te pakken. Om 10 uur werd ik gebeld met het verzoek uit te checken. Een bus zou ons terug naar de terminal brengen. De geplande vertrektijd was nu 12 uur. Eenmaal terug op de luchthaven kreeg ik bij de balie van Egyptair mijn paspoort terug, en kon ik door de paspoortcontrole richting de gate. Daar was zichtbaar meer personeel aanwezig dan gisteren. Ook waren er directieleden en managers om de klachten van passagiers aan te horen. We kregen zelfs een mini-KitKat.

Het was nog steeds hetzelfde vliegtuig dat aan de gate stond. De geplande vertrektijd van 12 uur werd niet gehaald (niet dat er iemand was die daar op rekende), maar rond half twee werd dan toch eindelijk begonnen met instappen. Opnieuw was ik als een van de eersten aan boord. Economy class, tweede rij voorin, uiterst rechts. Vanwege de felle zon sloot ik de luikjes voor de ramen. Nadat iedereen aan boord was was er opnieuw rumoer en een deel van de passagiers stapte weer uit. Ik vroeg een Egyptische passagier wat er aan de hand was. Het was niets, zei hij. Maar meer en meer passagiers verlieten —sommigen gehaast— het toestel. Toen ik achter me keek zag ik andere passagiers naar buiten kijken. Rechts van het vliegtuig leek iets gaande. Ik opende de luikjes en zag een brandweerauto staan, en er lag schuim onder de vleugel. Naar later bleek had de rechtervleugel kort in brand gestaan. Een vliegtuig vol passagiers én kerosine, brand, en geen evacuatie of iets in die richting.

Inmiddels was wel duidelijk dat dit vliegtuig ons niet naar China zou gaan vliegen. Eenmaal terug in de wachtruimte werd het aanwezige management bestookt. Opvliegend volkje, die Egyptenaren. Eén man werd het allemaal teveel. Hij werd op de grond gelegd met zijn benen naar boven, en even later afgevoerd in een rolstoel. Het vliegtuig zou nu vervangen worden, beloofde het management. Er werd nog maar eens gebeden.

Rond 4 uur arriveerden bussen bij de gate, die ons naar een ander toestel reden. Rond vijven stegen we dan eindelijk op, met ruim 17 uur vertraging. De vlucht verliep verder zonder problemen. Bij het naderen van Guangzhou werd er om me heen wel menig schietgebedje gepreveld. Eenmaal op de grond klonk een luid applaus, gecombineerd met “Allah Akbar! Allah Akbar!” God is groot.

Over twee weken vlieg ik weer terug naar huis met deze maatschappij. Inshallah.

Vijfjarenplan

20 juli 2011, 15:18 (China 21:18)

Vijf jaar geleden toog ik naar Shanghai met in mijn bagage lesmateriaal Nederlands. Qi en ik hadden besloten voorbereidingen te gaan treffen voor Qi’s mogelijke verhuizing naar Nederland, en daarvoor zou hij Nederlands moeten leren. Qi werkte destijds als steward voor Lufthansa met als standplaats Shanghai. Van Shanghai vloog hij op en neer naar Frankfurt of München, en vandaar soms op en neer naar Beijing of Hongkong. Die baan (zijn droombaan!) zou hij bij een verhuizing naar Nederland moeten opgeven. Ons plan was dat Qi, eenmaal in Nederland, weer een baan als steward zou proberen te vinden.

Voor het zover was moesten er wel bergen verzet worden. En wie bergen wil verzetten moet beginnen met het wegdragen van kleine steentjes, aldus een Chinees gezegde. Daar begonnen we dan maar mee, ook al was niet te overzien wat we precies achter de bergen zouden aantreffen.

Qi maakte een vliegende start met Nederlands leren. Binnen anderhalf jaar slaagde hij voor het Staatsexamen NT2 en was hij ingeburgerd. Desondanks werd zijn Nederlands niet goed genoeg bevonden bij een sollicitatie als steward. Hij probeerde het ook diverse malen bij zijn oude werkgever, maar Lufthansa wees hem steeds af, vermoedelijk omdat zijn Nederlandse verblijfsvergunning niet geldig was in Duitsland. Uiteindelijk vond Qi een baan op Schiphol, op de grond, vóór de paspoortcontrole, want een baan daarachter zo goed als onmogelijk vanwege het vereiste veiligheidsonderzoek. Dat alles frustreerde, vooral omdat we het anders hadden gepland. Nederland bleek kleiner dan ik dacht, en Europa verder weg. Richting Qi voelde ik me daar schuldig over en dacht vaak: was ik maar naar China verhuisd, dat was voor ons beide makkelijker geweest.

Reikhalzend keken we uit naar het moment waarop Qi de Nederlandse nationaliteit kon aanvragen. Met een Nederlands paspoort zou hij ten slotte veel meer kans maken op een baan als steward. De naturalisatieprocedure kon niet snel genoeg gaan, want voor het eerst in jaren had KLM vacatures. Het lukte om voor de sluitingsdatum te reageren, Qi kwam door de telefonische voorselectie, en werd uitgenodigd voor een eerste gesprek. Maar voor KLM moet je vloeiend en accentloos Nederlands spreken, wat moeilijk is voor iemand die amper vier jaar in Nederland woont. En uiteindelijk werd hij daar ook op afgewezen.

Tegelijkertijd wilde hij opnieuw solliciteren bij Lufthansa. Maar als je daar eerder hebt gesolliciteerd mag je het pas na één jaar weer proberen. De laatste poging was korter dan een jaar geleden, maar de vermoedelijke reden om hem steeds af te wijzen was na zijn naturalisatie vervallen. Via een oud-collega kwam hij in contact met de nieuwe leidinggevende en kreeg toestemming te solliciteren. Hij kwam door de voorselectie en werd uitgenodigd voor een gesprek, op 20 mei in Frankfurt.

Op 3 juni kwam het geweldige nieuws dat Qi de baan krijgt, behoudens een medische keuring en veiligheidsonderzoek. Inmiddels zijn beide met goed gevolg doorlopen en mag met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden aangenomen dat Qi vanaf half september bij Lufthansa gaat werken!

Qi wordt gestationeerd in Frankfurt, en zal vandaar op en neer vliegen naar vijf Chinese bestemmingen: Beijing, Nanjing, Shanghai, Guangzhou en Hongkong. Hij zal voorafgaand aan elke vlucht naar Frankfurt moeten reizen, maar dat is te doen aangezien hij maar drie vluchten per maand zal hebben. Ongeveer vijf dagen weg, vijf dagen thuis. We hoeven dus niet naar Duitsland te verhuizen.

Vanaf 19 september heeft Qi eerst acht weken training met op het laatst twee trainingsvluchten. Hij krijgt een tijdelijk contract van drie jaar. Daarna is een vast dienstverband gebruikelijk.

We zijn enorm blij. Het voelt alsof de cirkel rond is. Ons plan is gerealiseerd, al hebben we het enkele keren moeten bijstellen, en duurde het langer dan voorzien. En vijf jaar duurt lang als je moet wachten.

De tragikomedie van coming out

2 juni 2011, 11:09 (China 17:09)

Vorige maand zijn Qi en ik geïnterviewd door de Wereldomroep. Nadat het artikel in het Chinees was gepubliceerd op de Wereldomroep-website werd het al snel opgepikt en overgenomen door vele Chinese homo-sites (als in ruim drie pagina’s zoekresultaten in Google).

Hier de Nederlandse vertaling van het originele artikel.
Lees verder

Qi naar ouders

16 april 2011, 4:36 (China 10:36)

Eergisteren is Qi naar zijn ouders vertrokken. Sinds aankomst in China, anderhalve week geleden, en ook de week daarvoor, had hij nog een aantal keer telefonisch contact gehad met zijn vader. Vader had het onderwerp homoseksualiteit slechts één keer aangesneden en tegen Qi gezegd: “Als je moeder erover begint moet je haar maar een beetje laten praten.” Verder ging het er niet over, en dat was wellicht ook de reden dat de verhoudingen zich wat leken te normaliseren.

Realiserend dat het beter was voelde het vreemd niet mee te gaan. Nadat Qi ’s ochtends was vertrokken bleef ik alleen achter Shanghai, in spanning wachtend op nieuws. Dat kwam aan het eind van de avond. Qi meldde dat vader zich normaal gedroeg, en dat er niet over homoseksualiteit was gesproken. Moeder was nog op haar werk en zou de volgende dag thuiskomen. Qi zag op tegen die ontmoeting. Hij had haar sinds zijn coming out nog niet gesproken. Tegelijkertijd was hij er nuchter onder: “Ik heb niks verkeerds gedaan.”

Moeder kwam thuis aan het eind van ochtend, en het onderwerp kwam daarna al snel ter sprake. Moeder heeft het er erg moeilijk mee en denkt nog steeds dat het een te genezen ziekte is. Vader lijkt het meer te accepteren, en probeerde moeder zelfs te overtuigen hetzelfde te doen. Hij bleek ook de websites met ervaringen van ouders met homoseksuele kinderen te hebben bezocht. Qi heeft samen met moeder een aantal video’s bekeken, waarin ouders vertellen hoe zij met de coming out van hun kinderen zijn omgegaan. Het is afwachten hoe het zich de komende twee weken verder zal ontwikkelen.