Sociale stabiliteit
Vandaag is het 18 jaar geleden dat de opstand op het Tian’anmen Plein werd neergeslagen. De Chinese overheid ontkent dat er als gevolg van het geweld doden zijn gevallen. De opstand vormde een bedreiging voor de sociale stabiliteit, en daarmee voor de economische groei, waarmee het neerslaan ervan door de regering wordt gerechtvaardigd. Voor het voortbestaan van de Communistische Partij is economische groei essentieel. Economisch groei zorgt immers voor tevreden burgers, en tevreden burgers maken geen revolutie.
Het is echter lastig te beoordelen of de beslissing tot het neerslaan van de opstand is genomen uit zelfbehoud, of dat men werkelijk het belang van het volk voor ogen had. De levensstandaard van het merendeel van de Chinezen is de laatste decennia inderdaad sterk verbeterd. De transformatie van een plan- naar een markteconomie kan succesvol worden genoemd, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld de voormalige Sovjet-Unie. Ongetwijfeld was dit zonder sociale stabiliteit onmogelijk geweest.
Politieke hervormingen die het voortbestaan van de partij in gevaar brengen, dan wel de sociale stabiliteit bedreigen, worden in ieder geval niet getolereerd. Het is natuurlijk onmogelijk om gebeurtenissen als de opstand van 1989 volledig geheim te houden. Veel Chinezen weten dan ook wel dat er ‘wat’ gebeurd is, maar de bijbehorende beelden kennen ze niet. De media berichten er niet over, en internet wordt gefilterd. Zo las ik laatst op een Nederlandse website dat het portret van Mao op Tian’anmen korte tijd in brand had gestaan. Het zou aangestoken zijn door een man die eerder was behandeld voor een psychische stoornis. De bron van het bericht was het Chinese persbureau Xinhua. Desondanks werd er in de Chinese media geen melding van gemaakt. De overheid was in ieder geval voorbereid. Het portret —dat licht beschadigd was— werd binnen een dag vervangen door een duplicaat.