88N88

Vanmiddag had Qi zijn sollicitatiegesprek.
De uitslag volgt uiterlijk medio maart.

We zijn in Beijing. Gistermorgen zijn we aangekomen met de nachttrein, en hebben we onder meer het nieuwe Nationale Grote Theater bezocht. Het theater —vanwege haar vorm ook bekend als ‘het ei’— is een enorme titanium/glazen ovalen halve bol, volledig omgeven door water, waardoor het lijkt alsof de bol op het water drijft. De ingang ligt onder straatniveau. Sommigen waren tegen de komst van dit hypermoderne gebouw, omdat het contrast met de omgeving (de Verboden Stad, Tian’anmen, de Grote Hal van het Volk) te groot zou zijn. Ik hou er wel van, dat contrast in combinatie met een minimalistisch ontwerp. Qua grootte past het theater in ieder geval wel in haar omgeving; het gebouw heeft een oppervlakte van 200.000 m² en biedt plaats van 6500 mensen.

Groot is ook het nieuwe Nationaal Stadium, met een capaciteit voor 100.000 mensen. Het stadium is gebouwd voor de Spelen later dit jaar, en ‘gevlecht’ van 36 kilometer staal. Net een vogelnestje, wat dus ook de bijnaam van het 45.000 ton wegende bouwwerk is. Evenals het theater een architectonische hoogstandje. Een geweldig gebouw!

Zo meteen verlaten we Beijing alweer, en vliegen we terug naar Nederland. Dit bezoek was nog korter dan mijn eerste bezoek aan Beijing, dat nog geen 48 uur in beslag nam. Cees-Jan, een vriend die als steward voor KLM werkt, vroeg me in december 2005 of ik later die maand eventueel meewilde naar Beijing. Bij uitzondering mocht hij iemand meenemen terwijl hij zelf werkte, als er tenminste een stoel beschikbaar was. Voorheen had ik geen speciale interesse in China, wist weinig over het land, had geen plannen om erheen te gaan, maar kwam er dus min of meer toevallig terecht. En waar dat nog toe heeft geleid…

Nu zijn we weer min of meer toevallig kort in Beijing. Dinsdag heeft Qi zijn sollicitatiegesprek. Laten we zien wat de toekomst verder in petto heeft.

Je bent even acht maanden weg:

• De apotheek in het winkelcentrum was verhuisd. Er werkte nog steeds evenveel personeel (12 man), maar qua ruimte zijn ze er op achteruit gegaan (nog maar hooguit 30 vierkante meter).
• Het theehuis, tegenover ons oude appartement, was er niet meer. Evenals de in juni vorig jaar geopende winkel waar ze heerlijke verse fruitsapjes verkochten.
• Bij de voetmassage werd ik weer behandeld door nummer 007, maar het was deze keer een ander meisje. Net als in de film. De vorige 007 werkte er “al lang” niet meer (anderhalve maand).
• ‘Beneden‘ werden we hartelijk ontvangen door de eigenaresse en haar man. We hebben het nog even gechecked: ze hebben het pand gehuurd tot 2012, en verzekerden ons dat ze er volgend jaar nog zullen zijn.

“Stond daar de vorige keer niet nog een gebouw?” Sinds ons vorige bezoek aan Shanghai (nog geen acht maanden geleden!) zijn er twee nieuwe metrolijnen geopend met elk om en nabij de 25 stations. Shanghai heeft nu 160 metrostations. In 2010 zullen dat er 280 zijn. Er wordt gesloopt en vooral gebouwd. De Jin Mao toren (420 meter, 88 verdiepingen) is inmiddels overtroffen door het Shanghai World Financial Center (492 meter, 101 verdiepingen). Toen ik voor het eerst in Shanghai was, in 2006, was net de fundering gelegd.

Er is nog geen definitieve keuze gemaakt voor het ontwerp van een nóg hogere wolkenkrabber, die tenminste 560 meter hoog zal zijn. (Let op: geen keuze gemaakt voor het ontwerp. Dat betekent: nog niet begonnen met de bouw.) Zeker is al wel dat de toren zal worden opgeleverd in 2010, over twee jaar.

Het is inmiddels twee weken geleden dat ik een buitenlander gezien heb. Dat hier zelden buitenlanders komen blijkt wel uit het vele bekijks dat ik heb op straat. Mensen kijken, lopen verder, en kijken nog eens om. Laatst ging een oudere dame er eens goed voor staan, om geen moment van mijn voorbijgaan te hoeven missen. Pas nadat ik lang en breed was gepasseerd liep ze verder. Ik hoor continu “lǎowài, lǎowài!” (“buitenlander, buitenlander!”) en het is niet ongebruikelijk dat mensen vragen of ze met me op de foto mogen.

Ik voel me wat ongemakkelijk onder al deze aandacht. Ik observeer liever dan dat ik geobserveerd wordt. Gelukkig is het pure belangstelling, oprechte interesse. Velen kennen buitenlanders alleen van tv, en hebben er nog nooit één in het echt gezien. Buitenlanders zijn te herkennen aan hun ‘grote’ neus (hoog en recht) en ‘overmatige’ lichaamsbeharing. Zo zaten we eens in de trein tegenover een ouder echtpaar. Ze realiseerden zich niet dat Qi hetzelfde dialect sprak en hun gesprek kon volgen. “Kijk dan, hij heeft zelfs haartjes op zijn handen en zijn vingers!”

Overigens denken veel Chinezen dat lichaamsbeharing een teken is van achtergebleven evolutie. Chinezen hebben minder lichaamshaar en staan daarmee verder af van de apen. Door de verschuiving van lichamelijke arbeid naar geestelijke inspanning is ook een minder groot lichaam nodig. Dat verklaart waarom Chinezen kleiner én slimmer zijn. Geef toe, er zit wat in. Wij hebben nou niet bepaald het buskruit uitgevonden.

Helaas moeten we ons bezoek aan China voortijdig afbreken. Aanvankelijk zouden we 2 maart terugvliegen, na de bruiloft van Qi’s nichtje op 27 februari. Maar we moeten eerder terug omdat Qi een sollicitatiegesprek heeft op 26 februari. Hij heeft gesolliciteerd als steward bij een luchtvaartmaatschappij: zijn oude baan, maar dan gestationeerd buiten China.

Tijdens het telefonisch interview was hem verzekerd dat een eventueel vervolggesprek pas in maart zou plaatsvinden. Een paar dagen later kreeg hij een e-mail met een uitnodiging voor 26 februari. Hij heeft toen meteen gebeld, waarop hem verteld werd dat er een fout was gemaakt, dat het gesprek in maart zou zijn, en dat hij een e-mail zou krijgen met een nieuwe datum. Dat was nog voor ons vertrek naar China. Bij het uitblijven van deze e-mail heeft Qi vanuit China opnieuw contact gezocht. Toen bleek dat het sollicitatiegesprek met geen mogelijkheid verzet kon worden.

We hebben allerlei opties overwogen, maar uiteindelijk bleek samen eerder terug naar Nederland het beste en goedkoopst. De retourdatum van ons Finnair-ticket kon niet gewijzigd worden, dus moesten we twee nieuwe tickets kopen. We vertrekken nu 22 februari per nachttrein van Shanghai naar Beijing, en vliegen 24 februari met China Southern naar Amsterdam. De bruiloft moeten we missen, jammer genoeg.

Westerlingen die naar China reizen wordt geadviseerd geen rauwe, ongekookte of halfgekookte groenten en ongewassen fruit te eten. Nog beter is het om alleen fruit te eten nadat het is ontdaan van de schil. De belangrijkste reden hiervoor is dat in China soms menselijke ontlasting wordt gebruikt als mest, en de westerse magen niet gewend zijn aan de bacteriën die daar in zitten. Dus diarreepillen meenemen, maar ook een laxeermiddel niet vergeten. Westerlingen zijn doorgaans niet gewend zoveel rijst te eten, met obstipatie tot gevolg. Volgens Chinezen moet je dan bananen eten, terwijl de gemiddelde westerling ervan overtuigd is dat dat alleen maar tot nog meer verstopping van het darmkanaal leidt.

Tijdens mijn bezoek aan China in juni 2005 werd ik ziek. Het was tergend warm in Shanghai, en in veel gebouwen stond de airconditioning vol aan. Een op het eerste gezicht onschuldig verkoudheidje ontwikkelde zich tot iets met koorts. Verder had ik een opgeblazen gevoel en boerde ik —zelfs naar Chinese begrippen— bovengemiddeld vaak en hard. Qi drong erop aan naar het ziekenhuis te gaan, maar dat vond ik nogal rigoureus. In Nederland val ik mijn huisarts nog niet lastig met wat koorts, laat staan dat ik naar het ziekenhuis ga. Maar in China kent men geen huisarts, en ga je direct naar het ziekenhuis.

Ik bleek ruim 39 graden koorts te hebben. De verpleegster wist niet hoe snel ze me een mondkapje om moest doen, SARS nog vers in het geheugen. Volgens de dokter had ik teveel nieuwe dingen gegeten, dingen waaraan mijn maag niet gewend was. Ik vroeg of ik antibiotica kon krijgen, maar dat was niet de gebruikelijke behandelmethode. Ik kreeg vijf verschillende Chinese medicijnen mee, en heb nog nooit zo beroerd gevoeld en nog nooit zoveel getranspireerd als in de dagen daarna.

Bij zijn verhuizing naar Nederland nam Qi een overdosis aan Chinese medicijnen mee. Voor elk kwaaltje wat. Je weet tenslotte maar nooit. Een paar maanden later werd hij ziek: ontstoken keelamandelen. De koorts bleek te sterk voor de meegebrachte zelfmedicatie, en het werd al snel duidelijk dat er een dokter aan te pas moest komen. Eerder was dit in China behandeld met een infuus waarin een bepaald Chinees medicijn was opgelost. Dus: Qi wilde naar het ziekenhuis en aan het infuus.

Het kostte —op z’n zachts gezegd— enige moeite om Qi te overtuigen dat een directe gang naar het ziekenhuis weinig resultaat zou opleveren. We moesten eerst naar de huisarts, en voordat we naar de huisarts gingen moest hij eerst paracetamol nemen. Dat zou immers het eerste zijn wat de huisarts zou vragen: “Heb je al paracetamol genomen?” Eenmaal bij de huisarts vroeg Qi om het infuus, maar dat was niet de gebruikelijke behandelmethode. Hij kreeg antibiotica voorgeschreven, en moest paracetamol blijven nemen tegen de koorts. Qi was nog verre van overtuigd. De volgende dag bleef hij eisen dat ik hem naar het ziekenhuis bracht. “Als je me niet brengt, dan ga ik er zelf heen!” De paracetamol werd alleen na lichte dwang ingenomen. “Een Chinees lichaam is heel anders dan een westers lichaam!”, verwijzend naar de bananen.

Een dag later vroeg hij of hij de antibioticakuur echt moest afmaken, en inmiddels weet de hele familie wat paracetamol is. Hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid of koorts? Qi deelde zijn meegebrachte paracetamol de afgelopen weken met grote overtuigingskracht uit. De bestellingen voor ons volgende bezoek zijn al binnen.

In kapitalistisch communistisch China is iedereen gelijk, maar sommigen zijn meer gelijk dan anderen. Op de stoep voor ons hotel (€ 11 per nacht) staat een spiksplinternieuwe Hummer geparkeerd (minimaal € 50.000). De wagen heeft nog niet eens een nummerbord, zo nieuw. En je hoeft niet lang te wachten om een Mercedes, Audi of BMW voorbij te zien rijden. De nieuwste modellen, het liefst met geblindeerde ramen. Met knipperende gevarenlichten bewegen de meer-gelijken zich tussen de minder-gelijken. Maak plaats, maak plaats, maak plaats, we hebben ongelofelijke haast!

De Hummer staat in schril contrast met sommige andere voertuigen die zich hier op de openbare weg begeven. Sommige vehikels zijn zo oud en versleten, dat je verwacht dat ze het elk moment zullen begeven. Maar wonder boven wonder, hoe krakkemikkig ook, het blijft maar rijden, zo getuige de zwarte wolken uitlaatgassen. In grote steden als Shanghai worden deze barrels van de weg gehaald, maar hier mag het gewoon.

Eén dingen hebben de meer- en minder-gelijken gemeen: ze kunnen niet zonder hun claxon. De eerste dagen was het weer schrikken, maar nu ben ik er wel weer aan gewend. Gewoon blijven lopen, niet aan de kant gaan, net doen alsof je niets hoort. Qi daarentegen beklaagt zich over de bus- of taxichauffeur die overmatig toetert, en schreeuwt zelfs tegen claxonnerende auto’s, vooral als het luxe bolides betreft. Dat deed ‘ie anders nooit! Zelfs de middelvinger (die hier dezelfde betekenis heeft) wordt niet geschuwd. Als ‘ie nu niet is ingeburgerd…