88N88

Qi’s vader heeft drie oudere zussen, een jongere zus en een jongere broer. Met partners, kinderen en kleinkinderen gaat het om 26 personen. De meeste familieleden worden niet aangesproken met hun naam, maar met de titel die hoort bij hun positie binnen de familie. Zo spreekt Qi de zussen van zijn vader aan met ‘dà māmā‘ (oudste mama), ‘èr māmā‘ (tweede mama), ‘sān māmā‘ (derde mama) en ‘xiǎo māmā‘ (jongste mama), en de broer van zijn vader met ‘xiǎo bàbà‘ (jongste papa). Voor aangetrouwde familie gelden weer andere titels, evenals voor de familie van moederskant.

De dagen na Chinees Nieuwjaar wordt elke dag bij een ander familielid gegeten. Op Chinees Nieuwjaar, donderdag, aten we bij Qi’s ouders. Vrijdag aten we bij de oudste mama, zaterdag bij de tweede mama, zondag bij de derde mama, gisteren bij de jongste papa, en vandaag bij de jongste mama. Binnen de familie van vaderskant is het gebruikelijk om zowel samen te lunchen als te dineren. Binnen de familie van moederskant —totaal elf personen— wordt alleen samen geluncht. Dat was gisteren en vandaag. Daarom aten we gisteren en eten we vandaag alleen het diner samen met de familie van vaderskant. En dan heb ik voorlopig wel weer even genoeg eten en familie gezien.

Oudejaarsdag: Qi’s ouders zijn de hele dag druk met het voorbereiden van de lunch en het diner van morgen. Dan komt de familie van vaderskant eten. Er wordt de hele dag continu vuurwerk afgestoken. Even voor twaalven barst het vuurwerk pas echt los. Qi’s vader heeft van bamboe een lange stok gemaakt, en aan het uiteinde een duizendknaller vastgebonden. Qi houdt de stok buiten het raam terwijl zijn vader de duizendknaller aansteekt. Het vuurwerk wordt steeds heviger, en is soms zo hevig dat het de grond doet schudden en het auto-alarmen doet afgaan. Verder loopt het oude jaar geruisloos over in het nieuwe. Er wordt niet afgeteld en we wensen elkaar op generlei wijze een gelukkig nieuwjaar. Geen handen schudden en niet kussen, zoals het echte Chinezen betaamd.

Nieuwjaarsdag, 0:30 uur: het vuurwerk zwakt enigszins af en we gaan naar bed. Qi slaapt op de houten vloer, in de slaapkamer van zijn ouders, op en onder een aantal dekbedden. Ik slaap in Qi’s oude bed, op een elektrisch verwarmde matras, die Qi’s ouders speciaal voor me hebben gekocht. Normaliter overnachten we in een hotel, omdat het appartement van Qi’s ouders te klein is. Maar deze nacht duurt maar kort, wat slapen betreft althans.

Lees verder

Als ik uitadem produceer ik grote wolken ademdamp. De spiegel in de badkamer beslaat door mijn aanwezigheid. De tv moet eerst tien minuten op temperatuur komen voordat het beeld scherp wordt. Ik draag een t-shirt, een trui en winterjas, twee broeken over elkaar heen, twee paar sokken en pantoffels. Ook binnen, want er is geen verwarming. Het is hier zelden zo koud als nu, en niet vaak genoeg zo koud om verwarming aan te leggen. Ik houd een kruik tegen mijn buik en drink thee om warm te blijven.

En vanaf morgen ga ik aan de lange onderbroek.

In de trein, onderweg naar Schiphol, kregen we een sms dat onze vlucht van Helsinki naar Shanghai was geannuleerd. We hadden er wel rekening mee gehouden dat we eventueel zouden stranden in Shanghai, maar niet al op Schiphol. Uiteindelijk zijn we omgeboekt op een rechtstreekse vlucht van KLM en kwamen we drie uur later dan gepland aan in Shanghai.

In Shanghai zijn we eerst met de bus naar het dichtstbijzijnde metrostation gereden, daarna per metro verder naar het station waar Qi’s vriendin in de buurt werkt, om onze treinkaartjes af te halen, en tenslotte door naar het zuidelijk treinstation van Shanghai. Daar was het een drukte vanjewelste. Politie en leger probeerden de menigte in bedwang te houden door mensen in lange rijen te dwingen en maar een beperkt aantal mensen toe te laten. Gisteren zijn op het treinstation in Guangzhou mensen onder de voet gelopen en overleden.

De trein reed, zij het met een kleine vertraging. Dankzij die vertraging hebben we de trein kunnen halen. Na een reis van 28 uur zijn we zojuist aangekomen in Shangyu.

Het midden en zuiden van China worden nog steeds geteisterd door extreem zwaar winterweer. In Shanghai werd gisteren het hoogste weeralarm afgegeven ooit. Ruim duizend busdiensten —met name naar de provincies Anhui, Henan, Hubei en Hunan— werden geannuleerd. Ook viel een deel van de treinen richting het zuiden uit. De treinen naar Shangyu (dat ook ten zuiden van Shanghai ligt, in de provincie Zhejiang) rijden nog wel, zij het met vertraging. In Shangyu zelf ligt dertig centimeter sneeuw.

We hopen maandag niet te zullen stranden in Shanghai. De verwachting is dat het weer de komende dagen beter wordt, maar de sneeuw kan evengoed nog een paar dagen aanhouden. ‘t Kan vriezen, ‘t kan dooien.