88N88

Qi is geobsedeerd van de wisselkoers van de euro ten opzichte van de renminbi, de Chinese munt. Vraag hem naar de actuele koers, en je krijgt meteen een antwoord met een nauwkeurigheid van minimaal twee cijfers achter de komma. Dat is gekomen met de internationale kredietcrisis. Want kreeg je een paar maanden geleden nog 11 yuan voor 1 euro, nu zijn dat er amper 9. Qi ziet het geld —dat we binnenkort aan zijn ouders willen sturen— beetje bij beetje verdampen. De obsessie gaat zo ver dat ik inmiddels dusdanig geconditioneerd ben dat ik bij het horen van een getal met twee decimalen direct aan de koers van de Chinese munt denk.

En dat is niet de enige kredietcrisis waar Qi last van heeft. In China is het niet gebruikelijk om rood te staan. Kredieten op betaalrekeningen bestaan simpelweg niet. Je kunt wel een credit card koppelen aan een betaalrekening, maar de meeste Chinezen lossen dergelijke schulden af nog voordat er rente over moet worden betaald. Op de pof kopen is niet des Chinees. Ook aparte spaarrekeningen zijn ongebruikelijk. Het kostte destijds enige moeite om het rood staan en de scheiding tussen betaal- en spaarrekening aan Qi uitgelegd te krijgen. Qi heeft nu wel een krediet op zijn betaalrekening, maar schiet direct in de stress bij een negatief saldo. Laatst: “We moeten snel naar huis!” “Waarom dan?” “Ik sta rood! Acht cent!”

Nu Qi hier aardig is ingeburgerd, rijst allicht de vraag hoe het staat met mijn uitburgering: mijn kennis van de Chinese taal en samenleving.

Ik verslind boeken over China, en dat terwijl ik voorheen bepaald geen lezer was. Nu lees ik een bijna duizend pagina’s tellende biografie van Mao (toch vrij taaie kost) in één ruk uit en ga dan naarstig op zoek naar meer. Nog meer China. Mijn boekenkast kleurt langzaam rood. Want boeken over China hebben nu eenmaal een rode rug. Ik bestel mijn boeken bij meerdere boekenwinkels, omdat ze anders denken: “Leest die jongen nooit iets anders?!”

Qua kennis over de Chinese samenleving zit het wel goed. Nu de taal nog. Vorig jaar —gedurende de drie maanden dat we in Shanghai woonden— was het de bedoeling dat ik Chinese les zou gaan volgen. Daar was helaas geen tijd voor, al heb ik natuurlijk wel het een en ander meegekregen. Maar nu wordt er ook structureel aan gewerkt: elke week twee uur les, met een lerares die het grootste deel van de tijd Chinees praat. En huiswerk, waarbij karakters moeten worden gelezen én geschreven. Misschien leidt die kennis van de Chinese taal ook nog tot meer kennis over mijn Chinese partner: straks begrijp ik eindelijk wat hij allemaal vertelt in zijn slaap.

Qi komt er beetje bij beetje achter dat zijn wereldbeeld niet geheel in overeenstemming is met de werkelijkheid. Veel van wat hij in China heeft moeten leren, wat er bij hem in is gestampt, blijkt niets meer dan een farce. Als je iets maar lang genoeg blijft herhalen, dan gaan mensen het op een gegeven moment echt geloven.

Al eerder kwam Qi tot de ontdekking dat er in Nederland helemaal niet veel mensen wonen. Dat was denk ik wel de meest onthutsende gewaarwording. Wekenlang, telkens als we samen door wéér een lege straat liepen, vroeg hij: “Waar zijn de mensen?”, met een zweem van hoon en verwijt. Zo van: “Jij weet toch ook wel dat er in China veel meer mensen wonen?!” Bij het voorbereiden van het inburgeringsexamen (de grote farce waar we het hier over hebben) drukte ik dergelijke kritische vragen systematisch de kop in, bang dat het ‘juiste’ antwoord niet zou beklijven, en Qi tijdens het examen in twijfel zou worden gebracht.

Het examen heeft een grote impact gehad. Dat bleek maar weer eens tijdens de rijtest die Qi twee weken geleden had, als voorbereiding op zijn autorijlessen. Qi zat achter het stuur, de instructeur naast hem, en ik op de achterbank. “Fiets, fiets!” roept Qi inenen. Van schrik kijken zowel de instructeur als ikzelf in een reflex in de dode hoek, rechtsachter. Geen fiets te bekennen. Terwijl in mijn hoofd naar linksachter draai, zie ik het hoofd van de instructeur dezelfde richting uitgaan. Ook niks. “Waar dan?” “Daar!” En inderdaad… Een paar honderd meter verderop… Een fiets. Aan de andere kant van de weg. Ja, daar zit je dan met je goed ingeburgerde in-Nederland-zijn-veel-fietsen-gedrag.

Maar, “voor een Chinees” deed Qi het best goed, aldus de instructeur. “De meeste Chinezen kijken niet ver genoeg vooruit, weet je.” Nou, ver vooruit kijken deed Qi wel. Hon-der-den meters zelfs. Woensdag was zijn eerste echte rijles. Hij hoopt voor het eind van het jaar zijn rijbewijs te hebben. Ik hoop dat mijn wereldbeeld tegen die tijd ook wat is bijgesteld. Vooralsnog denk ik namelijk nog dat Chinezen niet kunnen autorijden.

Vandaag is het een beetje feest. Op 1 oktober 1949 riep Mao op het  Tian’anmen Plein de Volksrepubliek China uit. En vandaag, 59 jaar later, ziet 88N88-in-boekvorm het licht.

Het boekje is een bundeling van alle weblogberichten van december 2006 tot en met juli 2008, aangevuld met foto’s en een heuse epiloog. Achtentachtig nachten in 168 bladzijden en 118 foto’s, 18 bij 18 centimeter, full color en gewoon erg mooi! Vooralsnog in een zeer beperkte, exclusieve oplage. (Interesse? Neem even contact op.)

En nu verder met deel 2.