88N88

Ondanks dat Hongkong sinds 1997 weer deel uitmaakt van China, is er nog steeds een grens mét controle. En Chinezen van het vasteland mogen deze Speciale Administratieve Regio niet zomaar in- en uitreizen. De enige reden dat Qi hier nu (maximaal zeven dagen) mag verblijven is omdat hij op doorreis is naar een ander land.

Gisteren had ik een gesprek met iemand die mogelijk voor me gaat werken. Dat gesprek was in Shenzhen, net over de grens met Hongkong, op het vasteland. Die persoon mag zelf Hongkong niet in, omdat hij niet beschikt over een speciale pas. Qi kan daarentegen niet naar Shenzhen, omdat hij Hongkong dan zou verlaten en niet weer opnieuw zou worden toegelaten. Dus ging ik alleen naar Shenzhen. (Krom is het wel, dat ik als enige van ons drieën, en als enige niet-Chinees, wél naar beide delen van China mag reizen.)

Qi was er niet erg gerust op dat ik alleen naar Shenzhen ging. Hij was bang dat ik zou worden overvallen, ontvoerd of omgelegd. Hij kreeg bijval van andere Chinezen, zowel uit Hongkong als van het vasteland. Shenzhen zou een erg gevaarlijke stad zijn, waar je zelfs van je organen zou kunnen worden beroofd.

Ikzelf maakte niet zo druk eigenlijk. Alleen de eerste dag, tijdens mijn eerste bezoek aan China, heb ik me onveilig gevoeld. Daarna niet meer. Integendeel: ik voel me hier bovengemiddeld veilig. In de maanden dat we in Shanghai woonden —een miljoenenstad waar je veel criminaliteit verwacht— altijd met een gerust hart over straat, ook ’s avonds laat.

Alleen op mijn eerste dag in China was dat bovengemiddelde veilige gevoel er nog niet. De reis naar China kwam redelijk onverwachts. Het enorme aantal Chineesjes dat mij in ene omringde was nogal overweldigend. Ik stak er dan wel een kop bovenuit, maar zij waren met veel. Heel veel. Daarbij kwam dat mijn bezoek allesbehalve onopgemerkt bleef. Terwijl ik me juist zo onopvallend mogelijk een weg door de massa probeerde te banen, werd ik volop aangekeken en aangesproken, door Chinezen die zich bijzonder aanhoudend toonden in het gaande houden van het gesprek. Dat voelde wat bedreigend. Want die arme Chinezen waren natuurlijk allemaal op mijn geld uit, ik als rijke Westerling. Wat kon het anders zijn?

Pas later hoorde ik dat het vooral studenten zijn die elke buitenlander zien als iemand waarmee ze hun Engels kunnen oefenen. En dat er veel mensen van het platteland als toerist naar Beijing komen, en dat zij vaak nog nooit een buitenlander in het echt hebben gezien. We waren elkaars bezienswaardigheid, en dat bedreigende gevoel had ik vooral zelf bedacht.

De criminaliteitscijfers in China behoren in ieder geval tot de laagste ter wereld. Dat Shenzhen bekend staat als onveilig komt volgens Zexu —een vriend die er al jaren woont— vooral doordat er in Shenzhen meer persvrijheid is dan in de rest van het vasteland. Slecht nieuws, dat in de rest van het vasteland wordt gecensureerd, haalt hier de media wél. En nieuws over criminaliteit zorgt op zichzelf al voor een gevoel van onveiligheid.

Zexu en ik ontmoetten elkaar bij de grensovergang tussen Hongkong en Shenzhen, een onbeduidend vissersdorp tot het in 1980 tot Speciale Economische Zone werd verklaard. Nu wonen er 14 miljoen mensen, waarvan 12 miljoen arbeidsmigranten. Zexu is geboren en getogen in de provincie Guangxi, maar rekent zichzelf wel tot de 2 miljoen Shenzhenezen, terwijl hij er amper zes jaar woont.

Zexu heeft me geïntroduceerd aan Tongshuai, die vijf jaar geleden vanuit de provincie Hunan naar Shenzhen verhuisde. De afgelopen maanden hebben Tongshuai en ik al contact gehad via e-mail en chat. Hij schrijft goed Engels; grammaticaal correct, en met een uitgebreide woordenschat. Op grond daarvan ging ik er eigenlijk vanuit dat hij ook goed Engels zou spreken. Terwijl ik toch beter had moeten weten. “Waarschijnlijk ben je de eerste buitenlander waarmee hij Engels heeft gesproken”, zegt Zexu me na afloop van de ontmoeting.

Dat hij niet goed Engels spreekt hoeft op zich geen belemmering te zijn. We zullen toch bijna uitsluitend schriftelijk contact hebben. De ontmoeting was vooral bedoeld om elkaar eens gezien te hebben. Vorige maand hebben we al samengewerkt, en daarbij heeft hij prima werk geleverd.

Voor het donker wordt verlaat ik Shenzhen weer, met al mijn organen nog present.

Dit bericht is geplaatst op 30 april 2009 om 11:39 (China 17:39) in de categorie China, Cultuur en gewoonten, Reizen, Taal, Zakendoen in China. Je kunt reacties op dit bericht volgen middels de RSS 2.0 feed. Reacties en trackbacken zijn momenteel niet toegestaan.