88N88

Oudejaarsdag: Qi’s ouders zijn de hele dag druk met het voorbereiden van de lunch en het diner van morgen. Dan komt de familie van vaderskant eten. Er wordt de hele dag continu vuurwerk afgestoken. Even voor twaalven barst het vuurwerk pas echt los. Qi’s vader heeft van bamboe een lange stok gemaakt, en aan het uiteinde een duizendknaller vastgebonden. Qi houdt de stok buiten het raam terwijl zijn vader de duizendknaller aansteekt. Het vuurwerk wordt steeds heviger, en is soms zo hevig dat het de grond doet schudden en het auto-alarmen doet afgaan. Verder loopt het oude jaar geruisloos over in het nieuwe. Er wordt niet afgeteld en we wensen elkaar op generlei wijze een gelukkig nieuwjaar. Geen handen schudden en niet kussen, zoals het echte Chinezen betaamd.

Nieuwjaarsdag, 0:30 uur: het vuurwerk zwakt enigszins af en we gaan naar bed. Qi slaapt op de houten vloer, in de slaapkamer van zijn ouders, op en onder een aantal dekbedden. Ik slaap in Qi’s oude bed, op een elektrisch verwarmde matras, die Qi’s ouders speciaal voor me hebben gekocht. Normaliter overnachten we in een hotel, omdat het appartement van Qi’s ouders te klein is. Maar deze nacht duurt maar kort, wat slapen betreft althans.

Lees verder

In zijn streven naar collectivisme wilde Mao persoonsnamen afschaffen, en vervangen door een volgnummer. Het schijnt er niets mee van doen te hebben, maar de ‘nummerborden’ die tegenwoordig door personeel gedragen worden komen mij weinig individualistisch over. Op de bordjes staat namelijk geen naam, maar alleen een nummer, omdat dit makkelijker te begrijpen en te onthouden zou zijn dan de vele karakters.

Net zoals bij nummers van gebouwen en verdiepingen worden bij de nummerborden sommige getallen overgeslagen. Zo zal een Chinese glazenwasser niet graag aan een 88 verdiepingen tellende wolkenkrabber bungelen met de cijfercombinatie 514 op zijn nummerbord, omdat dit klinkt als ‘ik wil dood’. Het cijfer vier komt sowieso weinig voor. De zeven wordt minder vaak gemeden, ondanks dat ook dit cijfer in verband wordt gebracht met de dood. Bij een crematie staan vaak zeven gerechten op tafel, en een rouwperiode duurt zeven keer zeven dagen, waarbij op elke zevende dag een ritueel plaatsvindt.

Gisterenavond, weer terug in Shanghai, werd Qi bij de voetmassage behandeld door nummer 58 (‘ik ben/word rijk’). Mijn masseuse had als nummer 7 een minder begerenswaardig nummerbord. Maar het tengere Chinese meisje was toch best wel stoer, dankzij de twee voorloopnullen.

Ter gelegenheid van ons aanstaande vertrek hadden Qi’s ouders een afscheidsdiner georganiseerd in het nabijgelegen hotel. De hele familie was uitgenodigd, evenals oud-collega’s van Qi’s ouders uit de katoen-/zijdefabriek. De genodigden waren verdeeld over meerdere, van elkaar gescheiden ‘privékamers’. Dat is hier gebruikelijk. De familie van vaderskant zat in een grotere kamer aan twee tafels. Wij zaten met de familie van moederskant in een kleinere kamer. De oud-collega’s zaten in een andere kleinere kamer. Op de ronde tafels stond een draaiplateau voor de 28 gerechten.

Even nadat de eerste gerechten waren geserveerd was het de taak van Qi en mij om de gasten alcohol in te schenken. Het gaat hierbij vooral om het gebaar, aangezien iedereen al van drinken is voorzien. Met elke gast moet apart getoost worden, als deze je daarvoor uitnodigt. Wat deze onschuldig lijkende Chinese etiquette tot een hele opgave maakt, is dat bij elke toost het glas in één teug geleegd moet worden. Als gastheer drink je bij het toosten dus evenveel als alle gasten samen. En wanneer krijg je als Chinees in Shangyu nu de kans om met een buitenlander te toosten?!

Het toosten werd voortgezet in kamer 8888 van een karaokegelegenheid, waar we na het eten met de neven en nichten heen gingen. In stomdronken toestand had ik dat Chinese liedje, waar ik tweeënhalve maand op had geoefend, zeker niet ten gehore kunnen brengen. Gelukkig heeft het Chinese bier een laag alcoholpercentage. En ik geef toe… Bij het toosten met de flesjes bier heb ik af en toe kunnen faken.

De tegeltjes in de badkamer doen niet vermoeden dat we op Hainan zijn beland. Aangezien hier sinds mensenheugenis alleen regen uit de lucht valt, is het besneeuwde landschap op de tegeltjes enigszins misplaatst.

Naast Chinezen komen er vooral veel Russen naar Hainan. Dat is omdat Hainan voor de Russen goedkoper is dan soortgelijke bestemmingen, aldus de eigenaresse van het restaurant waar we vanavond aten. Alles is op de Russen ingesteld. Op straat zie je veel Russisch en de restaurants serveren vooral Russische gerechten. De menukaart in ons restaurant was tevens in het Russisch opgesteld en de serveersters waren zelfs de taal machtig. De temperatuur van de airconditioning was overigens aangepast aan de decoratie op de bar, met een heuse nepkerstboom en witte kerststerren. Een kerstman vervolmaakte het geheel.

Maar we zijn écht op Hainan, in China. Het telefoonnummer van ons hotel telt acht achten. De kamerprijzen zijn afgerond op 88 yuan. Ons kamernummer is 8808. Kamer 8888 is even verderop en ongetwijfeld de duurste kamer van het hotel. En na één dag op Hainan brengt zelfs mijn huidskleur geluk.

In het trappenhuis stonden al een paar dagen twee kartonnen dozen, ingepakt in zwarte plastic tassen. De zwarte plastic tassen worden vooral gebruikt om spullen naar de begraafplaats te brengen. Tijdens ons vorige bezoek aan Shangyu hebben we ze ook gebruikt bij het bezoeken van de graven van Qi’s grootouders.

Qi’s opa (van moederskant) is vandaag precies honderd dagen geleden overleden. Hij ligt —evenals beide grootouders van vaderskant— begraven in de heuvels. Een Chinees graf herken je door een kegelvormige hoop grond van ongeveer één tot anderhalve meter hoog. De houten kist met de resten ligt in een tweede, stenen kist. Eenvoudige graven liggen onder de grond, maar de graven van Qi’s grootouders zijn verhoogd. De graven zijn rond, met een diameter van ongeveer drie meter. Om het graf is een muurtje gemetseld van anderhalve meter hoog. Daarbovenop ligt de hoop grond. Aan de achterzijde van het graf staat een tweede muurtje, tegen de heuvel aan. Vóór het graf is een plateau met de grafsteen en een stenen tafeltje. Op de grafsteen staan de namen van de overledene en diens nageslacht. De namen van levenden staan geschreven in het rood, van overledenen in het zwart. De overledene heeft ook geld nodig. Daarom wordt bij een bezoek aan het graf speciaal gevouwen geelkleurig papier verbrand, dat lijkt op het geld dat vroeger in China werd gebruikt.

De twee kartonnen dozen zaten ook vol met ‘geld’. De dozen stonden in het trappenhuis omdat het ongeluk brengt ze binnenshuis te bewaren. Om 8:00 uur zaten we —met dozen en al— in de taxi, op weg naar Qi’s oma, waar de hele familie bijeen kwam. Een paar uur later werden twee kaarsen aangestoken, drie wierookstokjes gebrand, en negen gerechten op de tafel neergezet. Het aantal kaarsen en wierookstokjes staat vast, en het aantal gerechten moet oneven zijn. Vervolgens werd opa (tenminste, diens foto hangend boven de tafel) begroet door elk familielid, met drie buigingen staand en drie buigingen geknield, waarbij de handen plat tegen elkaar werden gehouden ter hoogte van het gezicht. Daarna werd het geld verbrand. Dat begon binnen, maar werd al snel buiten voortgezet als gevolg van hevige rookontwikkeling. Op de tafel stond —direct onder de foto van opa— ook een glas dat door zijn dochters af en toe werd bijgevuld. Nadat iedereen gedag had gezegd tegen opa (met wederom drie buigingen) werd vuurwerk afgestoken.

Daarna werd de tafel groter gemaakt en het aantal gerechten aangevuld tot een even aantal. Want om welke reden Chinezen ook bij elkaar komen, er wordt gegeten.

Ondanks dat de vakantie vandaag pas begon, was het gisteren al extreem druk in de trein naar Shangyu. We hadden zitplaatsen tot Hangzhou weten te bemachtigen. In Hangzhou moesten we onze zitplaatsen afstaan en verder staan. In het gangpad was geen plaats meer, dus moesten we tussen de stoelen staan. Als haringen in een tonnetje, als sardientjes in blik.

De vis in de badkuip voelde zich nog als een vis in het water. Een paar uur later deed Qi’s vader zich tegoed aan diens kop. Vooral de hersenen schijnen erg lekker te zijn. Bovendien maakt het eten van hersenen je slim. Als de vis nog op tafel ligt dan mag de kop niet naar een persoon wijzen. Dat brengt ongeluk. Het eten was weer heerlijk, maar ook weer te veel. We gaan later deze week tonnetje rond terug naar Shanghai.

Als ik mijn mobiele telefoon met Nederlandse simkaart hier aanzet, en hem vervolgens weer uitzet, dan krijgen bellers een Chinese mevrouw te horen die zegt dat ik niet kan opnemen. Aangezien dit bij de nietsvermoedende beller tot enige verwarring kan leiden, heb ik mijn telefoon voor vertrek naar China uitgeschakeld. Ik heb hier een simkaart en beltegoed gekocht, vooral om met Qi te kunnen bellen en sms’en.

De prijs van telefoonnummers varieert hier. Vooral combinaties van geluksgetallen maken een telefoonnummer duur. Zo staat de combinatie 168 voor de gemakkelijke weg tot voorspoed en geluk. Vooral bedrijven zijn bereid grif geld neer te tellen voor een telefoonnummer met deze cijfers. Het duurst zijn de telefoonnummers met veel opeenvolgende achten. De combinatie 514 daarentegen klinkt als ‘ik wil dood’. Deze nummers zijn aanzienlijk goedkoper.

Mijn telefoonnummer was een koopje: 100 yuan inclusief 50 yuan beltegoed, en toch maar één vier erin. (100 yuan is ongeveer €10,00.)

Goed nieuws! Aanvankelijk wilde Qi het inburgeringsexamen half januari afleggen. Dat bleek niet mogelijk omdat er op het consulaat-generaal te Shanghai alleen op vrijdag examens worden afgenomen en er maximaal vier kandidaten per week zijn. De eerste mogelijkheid was toen 2 maart.

Gisteren kregen we een e-mail van het consulaat dat ze hun capaciteit voor het afnemen van examens hebben uitgebreid, met de vraag desgewenst contact op te nemen om de afspraak te verzetten. Qi heeft zojuist gebeld. Het examen zal nu plaatsvinden op donderdag 8 februari om 15:00 uur (8:00 uur Nederlandse tijd). Op mijn verjaardag dus! Qi kennende zal hij ook blij zijn met deze datum, omdat acht staat voor geluk en de datum valt vóór het Chinees nieuwjaar, oftewel: voordat zijn ‘ongeluksjaar‘ begint.

Nadat Qi het inburgeringsexamen heeft gehaald kan hij een MVV aanvragen bij het consulaat. Het consulaat stuurt de aanvraag door naar de IND. De IND stuurt mij vervolgens een formulier, dat ik moet invullen en met bewijsstukken moet retourneren. Nu het examen eerder plaatsvindt, kan ik alles opsturen vóór ik naar Shanghai vertrek op 31 maart. Als het examen pas 2 maart had plaatsgevonden was de kans groot dat ik al in Shanghai zou zijn op het moment dat de IND mij het formulier toestuurde. Het zou dan een stuk lastiger geweest zijn om alles binnen de termijn van twee weken ondertekend en al gereed te hebben.