88N88

Qi had in november een gesprek met zijn leidinggevende omdat zijn jaarcontract de maand erna zou aflopen. Hij kreeg opnieuw een contract, nu slechts voor een halfjaar, en de sterke indruk dat het waarschijnlijk de laatste zou zijn.

In december heeft hij daarom gesolliciteerd bij een ander bedrijf. Die zochten iemand die Chinees en Engels spreekt. In januari werd hij uitgenodigd voor een gesprek, en al vrij snel daarna volgde het bericht dat ze hem graag willen hebben.

Vandaag is zijn laatste werkdag bij de Chinese luchtvaartmaatschappij waar hij sinds juni 2008 werkt als ticketing agent. Vanaf aanstaande maandag gaat hij niet langer vliegtickets maar hotelovernachtingen reserveren, bij een bedrijf dat gevestigd is in Amsterdam en wereldwijd opereert.

Qi begon in oktober 2008 mijn zijn autorijlessen. Ondanks verwoede pogingen lukte het maar niet om te slagen voor het examen. (Ik vermeld hier niet hoeveel keer hij het geprobeerd heeft, want dat zou niet door de Chinese censuur komen.) De auto had hij wel onder controle, zijn zenuwen allerminst. Maar vandaag is het dan eindelijk gelukt: geslaagd voor zijn autorijexamen!

Vijf weken geleden heeft Qi Staatsexamen NT2 programma I gedaan. Vandaag werd de uitslag bekend. Het examen bestaat uit de onderdelen lezen, luisteren, schrijven en spreken. Om te slagen moet voor elk onderdeel minimaal 500 punten worden behaald.

De uitslag:
Lezen: 508 punten, geslaagd
Luisteren: 502 punten, geslaagd
Schrijven: 499 punten, gezakt (1 punt te weinig)
Spreken: 504 punten, geslaagd

Helaas is dat net 1/500e punt te weinig voor het diploma! Het goede nieuws is dat Qi certificaten krijgt voor de onderdelen waarvoor hij wél geslaagd is, en dat alleen het onderdeel schrijven hoeft worden overgedaan. Zodra hij daar ook voor slaagt, kunnen de certificaten worden ingewisseld voor een diploma.

Qi is inburgeringsplichtig. Dat betekent dat hij binnen drieënhalf jaar na aankomst in Nederland moet slagen voor het inburgeringsexamen. Een diploma voor het Staatsexamen NT2 geeft vrijstelling voor het inburgeringsexamen omdat het een hoger niveau toetst. Zodra Qi voor het laatste onderdeel slaagt heeft hij voldaan aan zijn inburgeringsplicht. Dat is eveneens een voorwaarde voor naturalisatie. En met het diploma kunnen we aanspraak maken op de vergoeding die de gemeente in het vooruitzicht heeft gesteld.

Vier maanden geleden hebben we een tweede M-formulier opgestuurd naar de Belastingdienst. De eerste versie kon niet verwerkt worden omdat er cirkeltjes op het formulier stonden.

Omdat we weer niets hoorden, heeft mijn vader opnieuw naar de Belastingdienst gebeld. Wat blijkt? De tweede versie van het formulier kon wél verwerkt worden. Alleen is het systeem nu in de war omdat er twee versies van hetzelfde formulier zijn binnengekomen.

Mijn vader heeft nu gevraagd om een voorlopige aanslag. De Belastingdienst-medewerkers wist niet of dat mogelijk is. Waarschijnlijk bedoelde ze te zeggen dat ze niet wist of het systeem dat aankan.

Update (29 september): De Belastingdienst heeft besloten een voorlopige beslissing te gaan nemen. Deze volgt over zes tot acht weken.

Update (15 oktober): Voorlopige aanslag ontvangen: teruggave. Nu hopen dat de definitieve aanslag dezelfde strekking zal hebben.

Verhuizen met een ‘importbruid’ is een hoop alleen regelen. Koopovereenkomsten, hypotheken en aktes van levering zijn voor het gros van de Nederlanders al hogere algebra, laat staan voor iemand die hier krap twee jaar woont. Dus dan kun je van je buitenlandse partner weinig hulp verwachten. Het ‘importbruid-gegeven’ is daarbij ook nog eens een complicerende factor, bijvoorbeeld als het gaat om een hypotheek. Complicerend, niet alleen bij het verkrijgen ervan, maar ook in het pak papier waarin het uiteindelijk resulteert. Het pak papier dat jij leuk mag vertalen. Tel daarbij op dat dergelijke zaken in Nederland heel anders werken dan in China. Krijg een Chinees maar eens uitgelegd dat het hebben van een hypotheek belastingtechnisch voordelig is, en dat je dus zo min mogelijk moet aflossen; een Chinees die al in de stress schiet als hij acht cent rood staat.

Maar het is volbracht en we zijn verhuisd. Het wachten is nog op onze internetverbinding. Die moet nog over. Dat duurt normaliter vier weken. Maar het pakket dat we hadden wordt niet geleverd op ons nieuwe adres. Daarom duurt het drie weken langer. In China duurt zo’n verhuizing maximaal twee dagen. Ignorance is bliss.

Ook is het nog wachten op onze nieuwe bank, thee- en eettafel. Toen Qi zijn ouders vertelde dat de levertijd hierop vier maanden is, dachten ze dat hij een grapje maakte. Als je in China meubels koopt, dan komen ze deze dezelfde dag nog bezorgen. Want China is een ontwikkelingsland en Nederland is ontwikkeld. De verkoopster in de meubelzaak wist te vertellen dat dit onder meer te maken heeft met de arbeidsomstandighedenwet, die verbiedt dat meubelmakers hier te vaak achter elkaar dezelfde bank maken.

Het was de eerste keer dat ze een Nederlander én Chinees hielp bij het samen uitzoeken van nieuwe meubels. Respect voor haar, want ook daar was veel geduld nodig.

Met de verhuizing in zicht zou wat extra geld best van pas komen. Nu wil het geval dat we nog wat tegoed hebben van de Belastingdienst. In 2007 verhuisde Qi naar Nederland, en werden we elkaars fiscaal partner. Begin 2008 deed Qi daarom aangifte over 2007, tegelijk met mij. Een paar maanden later kreeg ik een aanslag. Qi hoorde niets.

Mijn vader (hij vult onze belastingpapieren in) belde naar de Belastingdienst. Het bleek dat, voordat de aangifte in behandeling kon worden genomen, er eerst een M-formulier moest worden ingevuld. Dat M-formulier wordt niet automatisch toegezonden; dat moet je aanvragen. Het zou nu worden opgestuurd. Na nog een telefoontje gebeurde dat inderdaad.

Het M-formulier is een formulier met honderd vragen en een handleiding van honderd pagina’s. Bijna alle vragen beginnen met blokjes tekst met ja- en nee-pijltjes. Had u dit of dat? Zo ja, vul dan vraag X in. Zo nee, dan hoeft u vraag X niet in te vullen. Ga door naar vraag Y. Mijn vader had cirkeltjes om de van toepassing zijnde ja- en nee-pijltjes gezet. Dan was het makkelijker te zien welke vragen moesten worden ingevuld.

We stuurden het ingevulde formulier op. En hoorden vervolgens niets. Qi verbaasde zich er al niet meer over.

Deze week belde mijn vader opnieuw naar de Belastingdienst. Het formulier was in goede orde ontvangen, maar kon niet worden verwerkt. Daar krijg je geen bericht van; daar moet je zelf achter komen. Het moest in ieder geval opnieuw. We hebben inmiddels een nieuw exemplaar ontvangen, ingevuld en opgestuurd. Deze keer op een manier dat de Belastingdienst het hopelijk wel kan verwerken: zonder cirkeltjes om de ja- en nee’tjes.

Een paar maanden geleden hebben we een nieuw appartement gekocht. De verwachting was dat de verhuizing pas eind dit jaar zou plaatsvinden. Maar de verkoopster van ons nieuwe appartement had al snel iets anders gevonden, en ons oude appartement was binnen no time verkocht. Dus staat de verhuizing nu gepland voor volgende maand.

Begin vorig jaar heeft de gemeente Qi een aanbod voor een inburgeringsvoorziening gedaan. Dat aanbod houdt in dat de gemeente Qi’s NT2-cursussen bijna volledig vergoed. Voorwaarde is wel dat Qi aan zijn inburgeringsplicht voldoet door te slagen voor het NT2 Staatsexamen. Betaling zal pas daarna plaatsvinden.

Qi wil dit najaar opgaan voor het NT2 Staatsexamen, na onze verhuizing. Na onze verhuizing naar een andere gemeente. En elke gemeente heeft weer een ander beleid ten aanzien van inburgering. Ik voelde de bureaucratische bui al hangen. Maar de verhuizing lijkt (zowaar) weinig gevolgen te hebben voor de inburgeringsvoorziening. Ik heb contact opgenomen met de gemeente, en kreeg dit als antwoord:

Graag hoor ik van u per welke datum u waarheen verhuist. Ik zal dan contact opnemen met de betreffende gemeente en een regeling treffen dat zij de inburgering ongewijzigd overnemen. Dit houdt in dat u aan ons declareert en dat de nieuwe gemeente gaat handhaven.

We weten niet of Qi’s ouders beseffen dat Qi en ik een relatie hebben. Misschien vermoeden ze het wel, misschien ook niet. ‘Het vertellen’ ligt gecompliceerd en is niet zo vanzelfsprekend als in het Westen.

Chinese ouders maken zich vaak zorgen om hun kinderen. En daar is alle reden toe. Er heerst in China een enorme concurrentiestrijd. Er zijn heel veel mensen, en die vele mensen raken gemiddeld steeds hoger opgeleid. Maar er zijn onvoldoende goede banen, wat leidt tot diploma-inflatie. Zelfs voor eenvoudige banen moet je inmiddels universitair geschoold zijn. Wil je de baan niet? Dan voor jou tig duizenden anderen. Ouders doen er alles voor om hun kinderen zo goed mogelijk terecht te laten komen, en er ligt een grote druk op de kinderen om exceptioneel te presteren. Bovengemiddeld is niet goed genoeg.

Zo hebben Qi’s oom en tante voor hun dochter een baan ‘gekocht’. Qi’s nichtje is hoogopgeleid, maar voor een passende baan aangenomen worden na sollicitaties zou te lang duren, zo niet onmogelijk zijn. Dus hebben haar ouders via via een bepaald bedrag betaald, en kreeg hun dochter de positie. Ze vindt het werk niet leuk, maar ze kan het tegenover haar ouders niet maken om ontslag te nemen. Haar ouders hadden de financiële middelen om dit te doen. Veel andere ouders hebben dat niet. Ze moet dankbaar zijn.

Alles wat door anderen kan worden gezien als een negatieve afwijking van het normale, kan een gevaar vormen voor het ‘goed terecht komen’, en vormt voor ouders aanleiding om zich zorgen te maken. Homoseksualiteit is daar een voorbeeld van. Wat als andere mensen gaan praten? Wat als mensen, waarvan je afhankelijk bent, het afkeuren? Dan zal je kind nooit een goede baan vinden, met alle gevolgen van dien. En je kind heeft het al moeilijk genoeg.

Waar komt die afkeuring vandaan?

Lees verder