88N88

Vorige week was ik jarig, morgen word ik 37, en over twee weken ben ik weer jarig.

Om met dat laatste te beginnen: 8 februari is mijn verjaardag volgens de Westerse kalender. De Westerse kalender is een zonnekalender, waarbij de positie van de aarde ten opzichte van de zon bepalend is. De verjaardag van vorige week was volgens de Chinese kalender, die is gebaseerd op de cyclus van de maan. Volgens de Chinese kalender begint een nieuwe maand bij nieuwe maan. Een Chinees jaar duurt ook twaalf maanden, maar omdat twaalf maanmaanden korter duren dan één zonnejaar, wordt eens per ongeveer drie jaar een schrikkelmaand ingevoegd.

Terug naar 8 februari 1977: mijn geboortedag. Volgens de Chinese kalender was dit de 21e dag van de twaalfde maand. Op 14 januari jongstleden was dit weer het geval. Mijn Chinese verjaardag dus. Maar een jaar ouder werd ik niet, want Chinezen tellen anders.

Het cijfer 0 werd ongeveer 1400 jaar geleden ‘uitgevonden’ door de Indiërs. Het idee werd overgenomen door de Arabieren en Perzen, maar niet door de Chinezen. Zij bleven het cijfer 1 als beginpunt hanteren. Daarom heeft een baby bij geboorte de leeftijd 1. De leeftijd gaat vervolgens niet met 1 omhoog op verjaardagen, maar op Chinees Nieuwjaar.

Het Chinese jaar begint bij de tweede nieuwe maan na de zonnewende in december (de kortste dag). Chinees Nieuwjaar valt daarom altijd tussen 21 januari en 20 februari. Dit jaar is dat morgen al, maar in 1977 pas dit pas op 18 februari. En zo kon het gebeuren dat ik tien dagen na mijn geboorte al 2 werd.

Morgen dus 37. Gelukkig over twee weken weer 35.

Vorige week ben ik me gaan verdiepen in universiteiten en huisvesting voor mijn halfjaar studie Chinees, en heb nu besloten niet naar Beijing, maar naar Nanjing te gaan.

In Beijing ligt de universiteit buiten het centrum, tussen de vierde en vijfde ringweg. Op het terrein van de universiteit is studentenhuisvesting, maar naar het schijnt is het aantal éénpersoonskamers beperkt en zijn deze lastig te bemachtigen. Een tweepersoonskamer van 25 m² delen zie ik niet zitten. Vlakbij de campus zijn ook appartementen te huur, maar deze zijn vrij duur vanwege de ligging, de doelgroep (buitenlandse studenten) en de relatief korte huurperiode.

De universiteit in Nanjing ligt midden in het centrum en is dus beter gesitueerd. Bovendien is nabijgeleden woonruimte er goedkoper, net zoals levensonderhoud in het algemeen.

Qi is voor zijn werk regelmatig in Nanjing, alsook in het nabijgelegen Shanghai.

Vanaf september ga ik een halfjaar Chinees studeren in Beijing!

De afgelopen jaren heb ik meerdere taalcursussen gevolgd, en natuurlijk heb ik het een en ander opgepikt van Qi en Chinese vrienden. Maar het schiet niet op! Daarom wil ik een intensieve cursus gaan volgen, met dagelijks drie à vier uur les, in Beijing. Want waar leer je een taal beter dan daar waar zij gesproken wordt?!

Qi zal voor zijn werk regelmatig in Beijing zijn. We hoeven elkaar dus niet een halfjaar te missen. Het plan broeide al jaren, maar zo lang van Qi gescheiden zijn weerhield me. Met Qi’s nieuwe baan is dit het uitgelezen moment om te gaan. Mijn eigen werk is goed te combineren met de studie. En ik heb al vaker voor langere tijd vanuit China gewerkt.

Update: Het wordt Nanjing.

Vorige maand zijn Qi en ik geïnterviewd door de Wereldomroep. Nadat het artikel in het Chinees was gepubliceerd op de Wereldomroep-website werd het al snel opgepikt en overgenomen door vele Chinese homo-sites (als in ruim drie pagina’s zoekresultaten in Google).

Hier de Nederlandse vertaling van het originele artikel.
Lees verder

Eergisteren is Qi naar zijn ouders vertrokken. Sinds aankomst in China, anderhalve week geleden, en ook de week daarvoor, had hij nog een aantal keer telefonisch contact gehad met zijn vader. Vader had het onderwerp homoseksualiteit slechts één keer aangesneden en tegen Qi gezegd: “Als je moeder erover begint moet je haar maar een beetje laten praten.” Verder ging het er niet over, en dat was wellicht ook de reden dat de verhoudingen zich wat leken te normaliseren.

Realiserend dat het beter was voelde het vreemd niet mee te gaan. Nadat Qi ’s ochtends was vertrokken bleef ik alleen achter Shanghai, in spanning wachtend op nieuws. Dat kwam aan het eind van de avond. Qi meldde dat vader zich normaal gedroeg, en dat er niet over homoseksualiteit was gesproken. Moeder was nog op haar werk en zou de volgende dag thuiskomen. Qi zag op tegen die ontmoeting. Hij had haar sinds zijn coming out nog niet gesproken. Tegelijkertijd was hij er nuchter onder: “Ik heb niks verkeerds gedaan.”

Moeder kwam thuis aan het eind van ochtend, en het onderwerp kwam daarna al snel ter sprake. Moeder heeft het er erg moeilijk mee en denkt nog steeds dat het een te genezen ziekte is. Vader lijkt het meer te accepteren, en probeerde moeder zelfs te overtuigen hetzelfde te doen. Hij bleek ook de websites met ervaringen van ouders met homoseksuele kinderen te hebben bezocht. Qi heeft samen met moeder een aantal video’s bekeken, waarin ouders vertellen hoe zij met de coming out van hun kinderen zijn omgegaan. Het is afwachten hoe het zich de komende twee weken verder zal ontwikkelen.

Ruim een maand geleden. Qi belt met zijn vader. Buren van Qi’s ouders hebben een bedrijf en willen de buitenlandse markt betreden. Ze hebben vader gevraagd of wij hun vertegenwoordigers in Nederland willen worden. Qi en ik voelen daar niets voor, maar vader kan moeilijk ‘nee’ zeggen tegen de buren, bang om onbeleefd te zijn. In plaats daarvan probeert hij Qi te overtuigen het toch te doen. De buren hebben ons uitgenodigd voor een lunch, als we in april weer in China zijn. Of we dan ten minste op die uitnodiging in willen gaan. Ook dat zien we niet zitten, want dat zou alleen maar verwachtingen en verplichtingen scheppen. Volgens een Chinees gezegde bestaat er niet zoiets als een ‘gratis lunch’. Voor wat hoort wat. Na de lunch zou het alleen nog maar moeilijker worden om het verzoek van de buren af te wijzen.

Een verhitte discussie volgt. Inhoudelijk kan ik het niet volgen, maar ik hoor vader luid praten aan de andere kant van de lijn en ik merk dat Qi geïrriteerd raakt. Halverwege het gesprek vraagt Qi me: “Zal ik het hem vertellen?” “Wat…?” “Dat ik homo ben.” Ik kijk verbaasd. Qi had het er wel over gehad dat hij misschien in april uit de kast wilde komen. Maar dat was hij eerder van plan geweest. Ik moest het nog zien. “Beter niet. Dat kun je ze beter persoonlijk vertellen, en niet via de telefoon.”

De discussie gaat nog een tijdje door, maar het gesprek lijkt normaal te eindigen. Dan zegt Qi: “Ik heb het verteld.” Met de gedachte dat het gesprek volledig over de buren ging, vraag ik: “Wat dan?” “Dat ik homo ben!” Het duurt even voordat het tot me doordringt en ik de meest voor de hand liggende vervolgvraag stel: “Hoe reageerde hij?”

Lees verder

Ik verkeer in de gelukkige omstandigheid dat een aantal van mijn vrienden steward zijn en me soms meevragen naar verre bestemmingen. Tijdens de heen- en terugvlucht moeten ze zelf werken, en ik mag alleen mee als er een stoel beschikbaar is. De verblijfsduur is kort, maar het ticket kost slechts een habbekrats. Op deze manier belandde ik bijna vijf jaar geleden voor het eerst in China: 48 uur Beijing, het begin van ‘dit alles’.

Vanavond vlieg ik, met dezelfde vriend en binnen dezelfde constructie als vijf jaar geleden, opnieuw naar China. Voor mij wordt het de tiende keer naar China. Een jubileum en een lustrum ineen dus. We gaan naar Chengdu, en omdat er naar Chengdu maar een paar vluchten per week gaan is de keertijd relatief lang: vier dagen. Maandagavond ben ik weer terug.

Ik herinner me mijn eerste bezoek aan een openbaar toilet in China nog. Dat was in de Verboden Stad in Beijing. Ik zie mezelf nog staan voor de ingang van het toilet, geld in de hand, zoekend naar een bordje met het tarief. Want hoeveel zou een plasje kosten in China? Een half uur eerder had ik voor een habbekrats een flesje water gekocht (ergo mijn nood), maar van het prijsniveau van de toiletten had ik nog geen idee. Zou daarvoor eenzelfde omrekenfactor gelden? Ik liet wat geld zien aan de beheerster van de wc’s, die daarop zwaaide met haar hand, gebarend dat ze het geld niet wilde hebben. Het toilet was, net zoals later bleek alle openbare toiletten in China, gratis.

Mijn eerste taxirit in China kostte iets van 18 of 19 yuan. Ik gaf 20 yuan en gebaarde dat het goed was zo. Maar tot mijn verbazing bleef de taxichauffeur zijn hand met wisselgeld (omgerekend zo’n 10 eurocent) naar me uitstrekken, ook nadat ik had gezwaaid op dezelfde manier als de mevrouw van de toiletten dat had gedaan. De verbazing bij Qi’s ouders was dan ook groot toen we hier uit eten gingen en een paar euro fooi achterlieten. Want in China doen ze niet aan fooi.

Qi’s ouders waren een maand in Nederland. Ze ervoeren het machteloze gevoel dat je hebt als je je niet verstaanbaar kunt maken, niets begrijpt van wat er om je heen gezegd wordt, en niets kunt lezen. Ze verbaasden zich over dezelfde dingen als ik tijdens mijn eerste bezoeken aan China, maar dan omgekeerd. Dat het hier zo rustig is, dat het verkeer zo geordend is, dat auto’s stoppen voor het zebrapad en nauwelijks toeteren, dat het zo schoon is op straat, dat winkels zo vroeg sluiten en op sommige dagen zelfs dicht zijn, en dat je in restaurants zo lang moet wachten op je eten (en dan toch nog fooi geeft!).

En zo zullen Qi’s ouders ook hun eerste openbare toiletbezoek in Nederland nog herinneren. “Moet je daarvoor betalen?! 50 cent?! Zo duur?!”