88N88

In de trein, onderweg naar Schiphol, kregen we een sms dat onze vlucht van Helsinki naar Shanghai was geannuleerd. We hadden er wel rekening mee gehouden dat we eventueel zouden stranden in Shanghai, maar niet al op Schiphol. Uiteindelijk zijn we omgeboekt op een rechtstreekse vlucht van KLM en kwamen we drie uur later dan gepland aan in Shanghai.

In Shanghai zijn we eerst met de bus naar het dichtstbijzijnde metrostation gereden, daarna per metro verder naar het station waar Qi’s vriendin in de buurt werkt, om onze treinkaartjes af te halen, en tenslotte door naar het zuidelijk treinstation van Shanghai. Daar was het een drukte vanjewelste. Politie en leger probeerden de menigte in bedwang te houden door mensen in lange rijen te dwingen en maar een beperkt aantal mensen toe te laten. Gisteren zijn op het treinstation in Guangzhou mensen onder de voet gelopen en overleden.

De trein reed, zij het met een kleine vertraging. Dankzij die vertraging hebben we de trein kunnen halen. Na een reis van 28 uur zijn we zojuist aangekomen in Shangyu.

Het midden en zuiden van China worden nog steeds geteisterd door extreem zwaar winterweer. In Shanghai werd gisteren het hoogste weeralarm afgegeven ooit. Ruim duizend busdiensten —met name naar de provincies Anhui, Henan, Hubei en Hunan— werden geannuleerd. Ook viel een deel van de treinen richting het zuiden uit. De treinen naar Shangyu (dat ook ten zuiden van Shanghai ligt, in de provincie Zhejiang) rijden nog wel, zij het met vertraging. In Shangyu zelf ligt dertig centimeter sneeuw.

We hopen maandag niet te zullen stranden in Shanghai. De verwachting is dat het weer de komende dagen beter wordt, maar de sneeuw kan evengoed nog een paar dagen aanhouden. ‘t Kan vriezen, ‘t kan dooien.

Chinees Nieuwjaar wordt voorafgegaan door een ware volksverhuizing. De miljoenen arbeidsmigranten die in de grote steden werken, keren terug naar het platteland, om samen met hun familie Nieuwjaar te vieren. Tickets voor binnenlandse vluchten zijn weken van tevoren uitverkocht, en er is een run op treinkaartjes. Er worden extra treinen ingezet en meer staanplaatsen verkocht. Normaliter kun je een treinkaartje pas een week vooraf kopen, maar rond Nieuwjaar wordt deze periode verruimd tot tien dagen. Voor de verkooppunten staan lange rijen, en kaartjes zijn vaak binnen één dag uitverkocht. Voor buskaartjes geldt hetzelfde.

Zie hier ons probleem. We komen aan op maandagmorgen, drie dagen voor Chinees Nieuwjaar, in Shanghai, en willen daarna meteen door naar Shangyu, waar Qi’s ouders wonen. Dat is een treinreis van ongeveer drie uur. Maar op het moment van aankomst in Shanghai zijn treinkaartjes naar Shangyu dus al ruim een week uitverkocht. Daarom is Qi al maanden geleden op zoek gegaan naar iemand die voor ons in de rij wilde gaan staan én in de gelegenheid was om ons vlak na aankomst te ontmoeten. Dat was lastig, omdat veel vrienden (net als miljoenen anderen) op dat moment de stad al hebben verlaten. Uiteindelijk is het gelukt en heeft een vriendin afgelopen weekend kaartjes weten te bemachtigen.

Nu is het nog afwachten of de trein daadwerkelijk zal rijden. China beleeft namelijk de strengste winter in vijftig jaar. Als gevolg van uitzonderlijk zware sneeuwval vallen veel treinen uit of hebben vertraging. Honderdduizenden reizigers zijn gestrand en wachten in de vrieskou op een mogelijkheid weg te komen. Dus hopelijk eindigen we niet hutje mutje op een station, maar hutje mutje in een trein.

Over 88 dagen vertrekken we naar China, voor Chinees Nieuwjaar. Aanvankelijk wilden we pas in 2009 gaan, maar dat duurt toch wel lang. Natuurlijk kun je niet bij elke gebeurtenis aanwezig zijn. Maar nu ook Qi’s nichtje vlak na Nieuwjaar gaat trouwen, hebben we besloten toch maar te gaan. In China is de band tussen neven en nichten hechter dan in Nederland, wellicht mede als gevolg van de één-kind-politiek. Qi noemt zijn nichtje dan ook zijn cousin sister.

De precieze datum waarop Chinees Nieuwjaar valt verschilt van jaar tot jaar. In 2008 is dat 7 februari. We vertrekken 3 februari, en vliegen met Finnair vanaf Amsterdam via Helsinki naar Shanghai. Op 2 maart komen we terug, weer via Helsinki. We kijken uit naar het weerzien. En voor mij wordt het de eerste keer dat ik Chinees Nieuwjaar en een Chinese bruiloft meemaak. Dat wordt vast weer een bijzondere ervaring!

“Mensen zeggen: ‘Wat geweldig dat jullie zoon naar het buitenland gaat!’ Ze benijden ons, omdat het voor hun eigen kind vaak onmogelijk is om buiten China te gaan werken of studeren. Ze realiseren zich niet dat we jou moeten missen bij belangrijke gebeurtenissen, terwijl zij met hun familie samen kunnen zijn.” Qi’s moeder had het moeilijk met het vertrek van haar zoon. In de bus, onderweg naar het vliegveld, en op het vliegveld zelf heeft ze menig traantje gelaten.

Mijn reis verliep zonder problemen. Qi’s vlucht vanuit Shanghai vertrok echter met bijna twee uur vertraging, waardoor hij in Parijs zijn aansluitende vlucht miste. Via internet was ik op de hoogte van de vertraging en het missen van de vlucht, maar ik wist niet naar welke vlucht Qi zou worden overgeboekt. Aangezien Air France bijna elk uur een vlucht van Parijs naar Amsterdam heeft, verwachtte ik dat het niet lang zou duren en ben ik toch maar naar het vliegveld gegaan. Onderweg belde Qi vanuit Parijs (hij had een telefoonkaart gekocht) om het vluchtnummer door te geven. Uiteindelijk kwam hij twee uur later dan gepland aan. Afgezien van de vertraging is alles goed gegaan.

We hebben een webcam gekocht voor Qi’s ouders, waar ze enorm blij mee zijn. Het maakt het gemis hopelijk iets draaglijker.

Qi’s ouders zijn nu onderweg naar Shanghai. We gaan zo naar het treinstation om ze af te halen. Morgenochtend vroeg gaan we met de bus naar het vliegveld. Mijn vlucht vertrekt om 10:00 uur (4:00 uur Nederlandse tijd). Nadat Qi en zijn ouders mij hebben weggebracht gaan ze terug naar het appartement, onder meer voor de oplevering ervan. Qi kan dan zijn ouders uitleggen hoe de bus vanaf het vliegveld werkt. Qi’s ouders moeten namelijk —nadat ze Qi ’s avonds hebben weggebracht— met de bus naar het treinstation, waar ze de nachttrein naar Shangyu nemen.

Ik vlieg met Finnair via Helsinki naar Amsterdam, waar ik om 18:10 uur aankom. Op dat moment is Qi net vertrokken uit Shanghai. Zijn vlucht vertrekt om 23:50 uur (17:50 uur Nederlandse tijd). Hij vliegt met Air China en Air France via Parijs naar Amsterdam, en komt de volgende ochtend om 9:20 uur aan. We hadden graag samen gereisd, maar dat bleek prijstechnisch onaantrekkelijk.

Het gebeurt dat douaniers of grondpersoneel van luchtvaartmaatschappijen niet goed op de hoogte zijn van de regels, en mensen zonder retourticket weigeren. Ze weten dan niet dan met een MVV een enkele-reis ticket voldoende is. De kans is klein, maar aanwezig, zowel in Shanghai als Parijs. Dus het zal toch een beetje spannend zijn, ondanks een scheiding van slechts 36 uur.

Shanghai is —afgezien van de smog— een hele groene stad. Overal in de stad zijn parken en perken, welke zorgvuldig worden onderhouden door een leger aan tuinmannen en -vrouwen. De bomen en struiken zijn netjes gesnoeid, en het gras is keurig gemaaid. Opvallend zijn de platanen aan beide kanten van veel straten in het deel van de stad waarin wij wonen. Platanen komen namelijk oorspronkelijk in dit werelddeel niet voor. De bomen zijn hier gebracht door de Fransen, die van 1849 tot 1946 een concessie in Shanghai hadden. De aanwezigheid van de Fransen is verder terug te zien in de architectuur, al gaan steeds meer panden tegen de vlakte om plaats te maken voor nieuwbouw. Hopelijk overleven de platanen de modernisering.

Een andere Franse invloed is (althans, zo doet de naam vermoeden) het Franse toilet, oftewel: het hurktoilet. Voordat ik naar China kwam was ik even bang dat iedereen hier thuis een hurktoilet heeft. Gelukkig lijken de hurktoiletten de modernisering niet te overleven, en zijn zittoiletten inmiddels gemeengoed. Zelfs de nieuwe hogesnelheidstreinen (die we gisteren namen naar Nanjing) beschikken over zittoiletten en urinoirs. In de oudere treinen zijn daarentegen nog wel hurktoiletten. Ik bewonder de oude dametjes, die zelfs hulp nodig hebben bij het lopen, en zich toch op het hurktoilet in de trein wagen. Of zou de plastuit inmiddels ook al made in China zijn?

De tegeltjes in de badkamer doen niet vermoeden dat we op Hainan zijn beland. Aangezien hier sinds mensenheugenis alleen regen uit de lucht valt, is het besneeuwde landschap op de tegeltjes enigszins misplaatst.

Naast Chinezen komen er vooral veel Russen naar Hainan. Dat is omdat Hainan voor de Russen goedkoper is dan soortgelijke bestemmingen, aldus de eigenaresse van het restaurant waar we vanavond aten. Alles is op de Russen ingesteld. Op straat zie je veel Russisch en de restaurants serveren vooral Russische gerechten. De menukaart in ons restaurant was tevens in het Russisch opgesteld en de serveersters waren zelfs de taal machtig. De temperatuur van de airconditioning was overigens aangepast aan de decoratie op de bar, met een heuse nepkerstboom en witte kerststerren. Een kerstman vervolmaakte het geheel.

Maar we zijn écht op Hainan, in China. Het telefoonnummer van ons hotel telt acht achten. De kamerprijzen zijn afgerond op 88 yuan. Ons kamernummer is 8808. Kamer 8888 is even verderop en ongetwijfeld de duurste kamer van het hotel. En na één dag op Hainan brengt zelfs mijn huidskleur geluk.