88N88

Ruim een halfjaar geleden had Qi een sollicitatie lopen op Schiphol. Omdat het een baan achter de paspoortcontrole betrof, heeft zijn beoogd werkgever destijds een veiligheidsonderzoek aangevraagd bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Qi vond ondertussen een andere baan, maar het bedrijf op Schiphol heeft blijkbaar verzuimd dit aan de AIVD te melden. Want vandaag kwam er een brief van de AIVD, waarin ze schrijft dat ze het voornemen heeft de ‘Verklaring van geen bezwaar’ te weigeren. Reden? Qi woont korter dan vijf jaar in Nederland. Dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft maakt daarin geen verschil.

Voor de baan die Qi nu heeft, in Duitsland, was een soortgelijk veiligheidsonderzoek nodig. De hiervoor benodigde documenten kon hij per e-mail naar de Duitse veiligheidsdienst sturen. Binnen vijf minuten kreeg hij een positief besluit retour. Hij heeft nog nooit in Duitsland gewoond.

Vijf jaar geleden toog ik naar Shanghai met in mijn bagage lesmateriaal Nederlands. Qi en ik hadden besloten voorbereidingen te gaan treffen voor Qi’s mogelijke verhuizing naar Nederland, en daarvoor zou hij Nederlands moeten leren. Qi werkte destijds als steward voor Lufthansa met als standplaats Shanghai. Van Shanghai vloog hij op en neer naar Frankfurt of München, en vandaar soms op en neer naar Beijing of Hongkong. Die baan (zijn droombaan!) zou hij bij een verhuizing naar Nederland moeten opgeven. Ons plan was dat Qi, eenmaal in Nederland, weer een baan als steward zou proberen te vinden.

Voor het zover was moesten er wel bergen verzet worden. En wie bergen wil verzetten moet beginnen met het wegdragen van kleine steentjes, aldus een Chinees gezegde. Daar begonnen we dan maar mee, ook al was niet te overzien wat we precies achter de bergen zouden aantreffen.

Qi maakte een vliegende start met Nederlands leren. Binnen anderhalf jaar slaagde hij voor het Staatsexamen NT2 en was hij ingeburgerd. Desondanks werd zijn Nederlands niet goed genoeg bevonden bij een sollicitatie als steward. Hij probeerde het ook diverse malen bij zijn oude werkgever, maar Lufthansa wees hem steeds af, vermoedelijk omdat zijn Nederlandse verblijfsvergunning niet geldig was in Duitsland. Uiteindelijk vond Qi een baan op Schiphol, op de grond, vóór de paspoortcontrole, want een baan daarachter zo goed als onmogelijk vanwege het vereiste veiligheidsonderzoek. Dat alles frustreerde, vooral omdat we het anders hadden gepland. Nederland bleek kleiner dan ik dacht, en Europa verder weg. Richting Qi voelde ik me daar schuldig over en dacht vaak: was ik maar naar China verhuisd, dat was voor ons beide makkelijker geweest.

Reikhalzend keken we uit naar het moment waarop Qi de Nederlandse nationaliteit kon aanvragen. Met een Nederlands paspoort zou hij ten slotte veel meer kans maken op een baan als steward. De naturalisatieprocedure kon niet snel genoeg gaan, want voor het eerst in jaren had KLM vacatures. Het lukte om voor de sluitingsdatum te reageren, Qi kwam door de telefonische voorselectie, en werd uitgenodigd voor een eerste gesprek. Maar voor KLM moet je vloeiend en accentloos Nederlands spreken, wat moeilijk is voor iemand die amper vier jaar in Nederland woont. En uiteindelijk werd hij daar ook op afgewezen.

Tegelijkertijd wilde hij opnieuw solliciteren bij Lufthansa. Maar als je daar eerder hebt gesolliciteerd mag je het pas na één jaar weer proberen. De laatste poging was korter dan een jaar geleden, maar de vermoedelijke reden om hem steeds af te wijzen was na zijn naturalisatie vervallen. Via een oud-collega kwam hij in contact met de nieuwe leidinggevende en kreeg toestemming te solliciteren. Hij kwam door de voorselectie en werd uitgenodigd voor een gesprek, op 20 mei in Frankfurt.

Op 3 juni kwam het geweldige nieuws dat Qi de baan krijgt, behoudens een medische keuring en veiligheidsonderzoek. Inmiddels zijn beide met goed gevolg doorlopen en mag met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden aangenomen dat Qi vanaf half september bij Lufthansa gaat werken!

Qi wordt gestationeerd in Frankfurt, en zal vandaar op en neer vliegen naar vijf Chinese bestemmingen: Beijing, Nanjing, Shanghai, Guangzhou en Hongkong. Hij zal voorafgaand aan elke vlucht naar Frankfurt moeten reizen, maar dat is te doen aangezien hij maar drie vluchten per maand zal hebben. Ongeveer vijf dagen weg, vijf dagen thuis. We hoeven dus niet naar Duitsland te verhuizen.

Vanaf 19 september heeft Qi eerst acht weken training met op het laatst twee trainingsvluchten. Hij krijgt een tijdelijk contract van drie jaar. Daarna is een vast dienstverband gebruikelijk.

We zijn enorm blij. Het voelt alsof de cirkel rond is. Ons plan is gerealiseerd, al hebben we het enkele keren moeten bijstellen, en duurde het langer dan voorzien. En vijf jaar duurt lang als je moet wachten.

Qi had in november een gesprek met zijn leidinggevende omdat zijn jaarcontract de maand erna zou aflopen. Hij kreeg opnieuw een contract, nu slechts voor een halfjaar, en de sterke indruk dat het waarschijnlijk de laatste zou zijn.

In december heeft hij daarom gesolliciteerd bij een ander bedrijf. Die zochten iemand die Chinees en Engels spreekt. In januari werd hij uitgenodigd voor een gesprek, en al vrij snel daarna volgde het bericht dat ze hem graag willen hebben.

Vandaag is zijn laatste werkdag bij de Chinese luchtvaartmaatschappij waar hij sinds juni 2008 werkt als ticketing agent. Vanaf aanstaande maandag gaat hij niet langer vliegtickets maar hotelovernachtingen reserveren, bij een bedrijf dat gevestigd is in Amsterdam en wereldwijd opereert.

Vandaag is het één jaar geleden dat Qi naar Nederland migreerde. En wat hebben we veel bereikt in dat jaar! Om een paar voorbeelden te noemen:

• Qi kreeg tweeënhalve maand na aankomst in Nederland zijn verblijfsvergunning. Onlangs werd de aanvraag voor de verlenging ingewilligd. Het nieuwe pasje is vijf jaar geldig.
• Qi vond een baan bij een luchtvaartmaatschappij, in de bedrijfstak waar zijn voorkeur naar uit gaat en waarin hij eerder werkzaam was.
• Qi volgde vier cursussen Nederlands en zit nu bijna op niveau B2-1. Het lukte om de cursussen bijna volledig vergoed te krijgen door de gemeente.
• Ik schreef met een minister en met volksvertegenwoordigers. Naar aanleiding van één van de mails werden kamervragen gesteld.

Qi’s eerste werkweek zit er op. Afgelopen maandag is hij begonnen bij China Southern, en wordt nu volop ingewerkt. Qi verwerkt reserveringen en boekingen voor tickets, maakt tickets, en moet tickets omboeken als een vlucht geannuleerd is. Oftewel: zorgen dat de paar honderd passagiers een ander ticket krijgen en alsnog zo snel mogelijk op hun plaats van bestemming aankomen. Wat ons dus laatst zelf overkwam.

De eerste week was erg vermoeiend, maar dat is logisch met zoveel nieuwe kennis. Het is even wennen, ook voor mij. In het distributiecentrum begon Qi vaak al om 6:00 uur, en moest hij ook op zaterdag werken. Daarentegen was hij doordeweeks een paar dagen vrij. Nu werkt hij van maandag tot en met vrijdag, van 9:00 tot 17:00 of van 10:00 tot 18:00 uur. Als hij tot 18:00 uur moet werken, is hij 19:15 uur thuis. Dus later eten, ’s ochtends tegelijk in de badkamer willen, etc. Maar in plaats van in zijn oude kloffie, gaat Qi nu in ieder geval weer strak in het pak naar zijn werk, net als vroeger.

Qi is aangenomen bij China Southern, een Chinese luchtvaartmaatschappij. Hij gaat werken op Schiphol, aan de ticketbalie. Vorige week was het eerste, en vandaag het tweede gesprek. Zojuist werd hij gebeld, met de mededeling dat ze hem graag willen hebben! Hij begint zo snel mogelijk.

Qi is niet aangenomen bij Lufthansa. De overige kandidaten woonden en beschikten al over een verblijfsvergunning in Duitsland, en hadden als voordeel dat ze al Duits spreken. Oftewel: ze waren niet beter, maar verkeerden gewoon in meer gunstige omstandigheden. Jammer, maar tegelijkertijd een hele opluchting.

En nu?
In april begint Qi met de volgende NT2-cursus.
Ook gaat hij op zoek naar een andere baan.

We wachten nog steeds op de uitslag van Qi’s sollicitatie. En het is spannend! Qi heeft namelijk gesolliciteerd als steward bij Lufthansa. Lufthansa heeft een regeling getroffen met de Chinese overheid dat zij een deel van hun Chinese crew buiten China mogen stationeren. Normaliter staat de Chinese overheid dat niet toe, en is de Chinese crew gestationeerd in China zelf. Qi heeft dat werk eerder gedaan, ook voor Lufthansa. Hij vloog dan vanuit Shanghai naar verschillende bestemmingen in Duitsland. Nu zou hij gestationeerd worden in München, en vandaaruit vliegen naar China. Lufthansa stelt wel als eis dat Qi vlakbij zijn basis woont. Dat betekent dat —als hij aangenomen wordt— we wellicht binnenkort naar München moeten verhuizen.

De eis van Lufthansa is niet de enige reden dat we naar Duitsland zouden moeten verhuizen. De andere reden is dat Qi met zijn huidige verblijfsvergunning alleen in Nederland, en niet in Duitsland mag werken. Nu zou hij via Lufthansa gemakkelijk een verblijfsvergunning voor Duitsland kunnen krijgen, maar je kunt niet een verblijfsvergunning voor Nederland én een verblijfsvergunning voor Duitsland hebben. Hij zou dus zijn Nederlandse verblijfsvergunning moeten opgeven. Lufthansa kan wel een werkvergunning voor Qi als grensarbeider aanvragen, maar vanwege de eerdergenoemde eis zullen ze dat waarschijnlijk niet doen.

Mijn gevoel over de sollicitatie is heel dubbel. Aan de ene kant zou ik het jammer vinden als ons verblijf in Nederland, iets waarvoor we zoveel moeite hebben gedaan, nu al zou eindigen. En ik zie op tegen het geregel dat komt kijken bij een emigratie naar Duitsland. Aan de andere kant gun ik Qi uiteraard zijn droombaan, en lijkt het me ook leuk om een tijd in het buitenland te wonen. Maar van mij zou allemaal iets later mogen. We hopen in ieder geval snel de uitslag te horen, wat die ook moge zijn.